NEURO-TALKS / ΝΕΥΡΟ-ΔΙΑΛΟΓΟΙ

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΑΡΕΙ ΜΙΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΛΟΓΙΚΗ. ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ
Η συμπεριφορά σε σχέση με λογική, ηθική και συναίσθημα είναι αποτέλεσμα μιας σειράς βιοηλεκτρικών σημάτων στον εγκέφαλο όπως φαίνεται στην εικόνα.
Βλέπουμε εκεί το μετωπιαίο λοβό του εγκεφάλου που είναι και η έδρα της λογικής να λειτουργεί σαν «διακόπτης» ισορροπίας μεταξύ λογικής αισθημάτων και δράσης. Κάθε διαταραχή της ισορροπίας αυτής εκδηλώνεται και με μια παθολογική κατάσταση π.χ. όπως οι εκρήξεις βίας.
Τέτοιου είδους εκδηλώσεις βίας έχουμε π.χ. σε περιπτώσεις κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης με βλάβη του προμετωπιαίου λοβού.

«ΠΡΩΤΑ ΤΟ ΦΑΓΟΠΟΤΙ ΚΑΙ ΜΕΤΑ Η ΗΘΙΚΗ»
Μπρεχτ
Σίγουρα τα εισοδήματα μόνο δε φέρνουν την ψυχική ισορροπία. Η ανισότητα, όμως, των εισοδημάτων φέρνει ουσιαστικά προβλήματα ψυχικών διαταραχών. Άγγλοι ερευνητές μπήκαν στον κόπο και μέτρησαν τη διαφορά εισοδήματος μεταξύ του 20% των πιο πλούσιων τάξεων ενός κράτους και το συνέκριναν με τα εισοδήματα του 20% των πιο φτωχών.
Τα συμπεράσματα τα κατέγραψαν σε ένα βιβλίο, το οποίο εξέδωσαν με τον τίτλο «The Spirit Level». Καταγράφεται, λοιπόν, εκεί πρωταθλήτρια οι ΗΠΑ, όπου ένας πλούσιος έχει 8,5 φορές μεγαλύτερα εισοδήματα από ότι ένας που βρίσκεται στον πάτο των εισοδημάτων. Για την Ελλάδα ο δείκτης είναι 6,2. Δηλαδή, ένας αστός που είναι στο 20% έχει 6,2 φορές πιο μεγάλα εισοδήματα από αυτόν που είναι στο 20% των φτωχών. Βέβαια, στις μετρήσεις δεν περιλαμβάνονται τα κέρδη της παρανομίας και τα ποσοστά αυτών που δεν έχουν καθόλου εισόδημα. Βέβαια, ο δείκτης διαφοράς εισοδήματος δείχνει απλώς μια τάση, όπως όλοι οι δείκτες.
Το ουσιαστικό μήνυμα του βιβλίου είναι οι υπόλοιποι παράμετροι που πηγάζουν από τις διαφορές του δείκτη. Έτσι, λοιπόν, όσο ανοίγει η ψαλίδα μεταξύ των εισοδημάτων των ομάδων, πιστοποιείται αύξηση των ψυχικών διαταραχών και των εξαρτήσεων, διάλυση του εκπαιδευτικού συστήματος με καταθλίψεις και ψυχώσεις των νέων, παχυσαρκία, υπογεννητικότητα και βία.
Όλα αυτά, βέβαια, είναι διαπιστώσεις και όχι λύσεις, και εμείς με την πνευματική τεμπελιά που μας διακρίνει, θέλουμε άμεσα ησυχία και λύσεις. Στην προκειμένη περίπτωση τις λύσεις αναμένεται να τις βρούμε.

ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΛΗ ΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΩΝ ΑΞΙΩΝ.
Το «ευαγγέλιο» των κάθε είδους πωλητών είναι ότι η πλειοψηφία των πελατών – αγοραστών έχει μία κατεύθυνση προς τις υλικές αξίες, λόγω απουσίας εκπλήρωσης των ψυχικών αναγκών.
Έτσι, λοιπόν, με κατάλληλους χειρισμούς προσπαθούν να προωθήσουν προϊόντα επώνυμα με πολυδιαφημισμένες ετικέτες, σαν υποκατάστατο του ψυχικού κενού. Αυτό γίνεται, διότι γνωρίζουν οι πωλητές πως οι άνθρωποι τείνουν να συμπληρώσουν τις ανησυχίες τους για την προσωπική τους αξία ή την ασφάλειά τους, ακόμη και την ανησυχία τους για έναν απρόβλεπτο κόσμο, αγοράζοντας ένα επώνυμο και αναγνωρίσιμο προϊόν. Αυτό είναι ταυτόχρονα μία προσπάθεια για άνοδο σε ένα ανώτερο επίπεδο ευτυχίας, που τους λείπει έντονα.
Οι πωλητές γνωρίζουν ότι στο χαμηλότερο και διαταραγμένο επίπεδο ζωής, οι υλικές αξίες έχουν μεγαλύτερη αξιολόγηση από αποδοχή και οικειότητα με άτομα του περιβάλλοντος. Τα άτομα αυτά έχουν ροπή προς το άγχος και την κατάθλιψη, έντονη ναρκισσιστική συμπεριφορά, συνεχή θέση άμυνας, άσχημη επικοινωνία και διαπροσωπικές σχέσεις και χαμηλή αυτοεκτίμηση.
Εταιρείες οργάνωσης στρατηγικής των πωλήσεων διεκπεραιώνουν ολόκληρα σχέδια ειδικών προγραμμάτων προσέγγισης τέτοιων ατόμων, βασιζόμενα στην υπερτίμηση των υλικών αξιών και υποτίμηση των ηθικών αρετών και θέσεων.
Ακριβώς με αυτή την τακτική υπερθεματίζεται ό,τι είναι φανταχτερό, μεγάλο και πλουμιστό και υποβαθμίζεται ό,τι χρήζει σκέψης και ανώτερης ψυχικής ή εγκεφαλικής λειτουργίας.

Ένας 62χρονος διάσημος Γερμανός γιατρός κάθεται στον πάγκο του κατηγορουμένου αυτές τις μέρες στο Μαγδεμβούργο της Γερμανίας, όπου δικάζεται και περιμένει ακόμη και πιθανή ποινή στέρησης ελευθερίας για πέντε χρόνια.
Πρόκειται για έναν διάσημο καθηγητή της νευροφυσιολογίας στην εκεί κλινική αποκατάστασης, με ασθενείς από όλο τον κόσμο και τεράστια αναγνώριση μεταξύ των συναδέλφων. Πρόκειται κυριολεκτικά για έναν άνθρωπο «ορχήστρα», ο οποίος παράλληλα με την ιατρική νευροφυσιολογία, έχει και πτυχίο φιλολόγου Γερμανικής φιλολογίας, με διδακτορική διατριβή σε ότι αφορά την επικοινωνία, καθώς, επίσης, και χρόνια ενασχόληση με την κινησιολογία των σπορ.
Ο λόγος που είναι στο δικαστήριο στην ουσία είναι αμιγώς νομικής δεοντολογίας και ομιχλώδης. Πρόκειται για την περίπτωση που ο γιατρός ακολουθεί την επιθυμία του ασθενούς και κατά πόσο ο ασθενής, όταν εκφράζει την επιθυμία, έχει «σώας τα φρένας του» για να ζητήσει κάτι τέτοιο. Δηλαδή, στα απλά ελληνικά, ο γνωστός γρίφος «Η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό την κότα».
Όμως, ο παραλογισμός αυτή την φορά του γρίφου καταστρέφει την καριέρα και τη ζωή ενός αληθινά σωστού επιστήμονα.
Η όλη ιστορία άρχισε περίπου πέντε χρόνια πριν, όταν ο εν λόγω γιατρός δέχτηκε να πάρει στην κλινική του έναν Εγγλέζο ασθενή, ο οποίος, μετά από ένα δεύτερο χτύπημα στο κεφάλι, έμεινε απολύτως παράλυτος και, μάλιστα, σχεδόν με πλήρη αποκοπή των νεύρων από τον λαιμό και κάτω. Στην κατάσταση αυτή κανένα ταμείο δεν πλήρωνε τα έξοδα του, διότι κανένας γιατρός δεν μπορούσε να βεβαιώσει με ακρίβεια ότι υπήρχε ελπίδα επανάκαμψης.
Έτσι, λοιπόν, ο μοναδικός που δέχτηκε να αναλάβει το πέρας αυτής της τραγωδίας και, ίσως παίζοντας το τελευταίο του χαρτί για μια πιθανή βελτίωση, ήταν ο κατηγορούμενος γιατρός.
Το παιδί μεταφέρθηκε στην κλινική του στο Μαγδεμβούργο και μετά από πολύμηνες θεραπείες και προσπάθειες ήρθε μια ελάχιστη βελτίωση, όπου ο ασθενής άνοιγε για χιλιοστά το στόμα του και μπορούσε να κουνήσει κάθετα τα μάτια του.
Σύμφωνα με το ιατρικό δίκαιο, ασθενείς σε αυτήν την κατάσταση πρέπει να διακομίζονται σε ειδικές κλινικές, όπου με χορήγηση αναλγητικών να περιμένουν το τέλος τους, μια και η κανονική ιατρική δεν μπορεί να προσφέρει τίποτα άλλο.
Παρόλα αυτά, ο Γερμανός γιατρός συνέχισε τις μεγάλες του προσπάθειες ώσπου πριν έξι μήνες ήρθε και η τελική πράξη του δράματος. Οι γονείς και ο αδελφός του ασθενούς δεν ήθελαν πια να συνεχίσουν, ενθυμούμενοι παλιά επιθυμία του ασθενούς, που αρνιόταν να καταλήξει σαν «φυτό» σε μια κλινική.
Ζήτησαν, λοιπόν, από τον γιατρό να τραβήξουν την πρίζα του αναπνευστήρα για να σταματήσει το μαρτύριό του. Την πράξη αυτή θα αναλάμβανε να την κάνει ο ίδιος του ο αδελφός.
Ό ίδιος ο γιατρός βρισκόταν στο ιατρικό δίλημμα μετά από μια έντονη φλεγμονή που είχε ο ασθενής και έχοντάς τον βάλει σε νάρκωση, προκειμένου να τον σώσει, αν θα προχωρούσε σε περαιτέρω επέμβαση ή όχι.
Επέμβαση δεν μπορούσε να κάνει, γιατί, σύμφωνα με τον νόμο, έπρεπε να είχε την έγκριση του ασθενούς ή του οικογενειακού περιβάλλοντος και χωρίς αυτήν, θα ήταν παράνομος. Από την άλλη μεριά, όμως, σαν γιατρός ενώπιον Θεού και ανθρώπου έπρεπε να επέμβει προκειμένου να σώσει τον ασθενή του.
Τελικά, την ώρα που έλειπε, ο αδελφός του ασθενούς τράβηξε την πρίζα του μηχανήματος και ο ασθενής κατέληξε με τον γιατρό να προστρέχει κοντά του θέλοντας να του χορηγήσει σαν τελευταία βοήθεια παυσίπονο.
Μετά από μερικές μέρες η διοίκηση του νοσοκομείου κάλεσε τον γιατρό βάζοντας σε διαθεσιμότητα τον ίδιο, τους βοηθούς του και τις νοσοκόμες. Και παραπέμποντας την υπόθεση ταυτόχρονα στον εισαγγελέα με την κατηγορία της διακοπής θεραπείας, χωρίς ιδιαίτερο λόγο και συμμετοχή σε φόνο.
Παράλληλα, με ένα ειδικό δελτίο τύπου έκανε την περίπτωση γνωστή σε όλη την γκάμα των ΜΜΕ, στιγματίζοντας τον γιατρό, χωρίς αυτός, όντας κατηγορούμενος, να έχει το δικαίωμα να υπερασπίσει τον εαυτό του.
Βέβαια, όλη η ιστορία είναι ένα απλό ιατρικό γεγονός χαμένο κάπου στην Ευρώπη, σε έναν πολιτισμό που τον μαστίζει η οικονομική και ηθική κρίση και δεν αφήνει καθόλου περιθώρια για ιατρικές ουμανιστικές αντιλήψεις. Φυσικά, και το άρθρο αυτό δεν πρόκειται να το διαβάσουν και χιλιάδες αναγνώστες ή κάποιοι περισπούδαστοι νομικοί.
Γράφεται απλώς, ώστε να διαβαστεί από κάποιους, να αναλογιστούν ότι μπορεί να βρεθούν σε μια παρόμοια θέση ενός από τους συμμετέχοντες στο δράμα και να το ξαναφέρουν στην μνήμη τους σαν δυσάρεστη ανάμνηση ενός γραπτού, που ίσως την δεδομένη στιγμή τους οδηγήσει σε μια σωστή σκέψη.

Ο άνθρωπος σε καθημερινή βάση βρίσκεται αντιμέτωπος με ηθικά διλήμματα, την έκβαση των οποίων, ανάλογα με την κατασκευή του εγκεφάλου του, τη διακρίνει σε καλή και κακή. Ο εγκέφαλος είναι έτσι δομημένος που έχει τα κέντρα του συναισθήματος και τα κέντρα της λογικής (βλ. Εικόνα).
Αυτά επικοινωνούν μεταξύ τους σε κάποιο στιγμιαίο χρονικό διάστημα και η επικοινωνία αυτή χαρακτηρίζει τις πράξεις του ανθρώπου. Όσο περισσότερο χρόνο παίρνει αυτή η επικοινωνία, τόσο μεγαλύτερο είναι το ηθικό δίλημμα που προκύπτει για τον άνθρωπο και τόσο ισχυρότερη είναι η σύγκρουση που αισθάνεται μέσα του.
Τόσο λογική, όσο και συναίσθημα εόναι γενετικά και τοποθετημένα και προδιατεθειμένα. Σε μέγιστο βαθμό, όμως, η λειτουργία τους καθορίζεται από τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος. Αυτό που λέμε, δηλαδή, πολιτιστικές επιρροές. Μέχρι ένα βαθμό σε όλους τους ανθρώπους οι πολιτιστικές επιρροές μοιάζουν πολύ, μετά από ένα σημείο διαφοροποιούνται έντονα και δέχονται επιρροές σε καθημερινή βάση. Έτσι, αλλιώς αντιλαμβάνεται το κακό ο Αμερικάνος και αλλιώς ο Ρώσος.
Δεν παύει, όμως, να έχουμε ένα μοντέλο εγκεφαλικής δραστηριότητας μεταξύ συναισθήματος και λογικής διαφορετικού βαθμού ισορροπίας από άνθρωπο σε άνθρωπο. Το δίπολο αυτό λειτουργεί για κάθε άνθρωπο αυτόνομα που μέσα στο πολιτισμικό του πλαίσιο θεωρεί τις δικές του επιλογές αυτονόητα ηθικές και καλές, π.χ. τον πόλεμο με τον «κακό εχθρό». Ο «κακός εχθρός» πάλι έχει το δικό του μοντέλο με την αντίθετη άποψη ακριβώς για τον αντίπαλό του.
Η αντιπαλότητα, όμως, και η έννοια της κακίας από νευρολογικής άποψης δεν υπάρχουν. Πρόκειται για μια διαταραχή της βιοχημικής ισορροπίας σε συγκεκριμένους εγκεφαλικούς σχηματισμούς, όπως φαίνεται στην εικόνα. Συνεπώς, δε μπορούμε να αναφερόμαστε στην έννοια της κακίας σαν ηθικό κανόνα, όταν αυτή αποτελεί μια βιοχημική διαταραχή σε απόλυτη εξάρτηση με το χρόνο επικοινωνίας των εγκεφαλικών σχηματισμών. Αν διορθωθεί με τον οποιοδήποτε νευρολογικό τρόπο αυτή η δυσαρμονία, παύει και η έννοια της κακίας, και αυτόματα σταματούν και οι συγκρούσεις.

Υπάρχει η παροιμία «ο θάνατός σου, η ζωή μου», και μπορεί, δυστυχώς, αυτό να είναι πολλές φορές το αποτέλεσμα μιας λογικής σκέψης. Η ιδέα της θανάτωσης κάποιου για το συμφέρον μας είναι απολύτως αποκρουστική.