NEURO-TALKS / ΝΕΥΡΟ-ΔΙΑΛΟΓΟΙ

Στη φωτογραφία από τη Σρι Λάνκα αποτυπώνεται χαρακτηριστικά η διανομή του πανικού στο πλήθος κλιμακωτά στα πρόσωπα. Κορύφωση του πανικού είναι οι μάνες, που τρέχουν να σώσουν τα παιδιά τους. Μία άλλη γυναίκα με χαρούμενη έκφραση (αντίποδας) φωτογραφίζει το γεγονός.

ΠΟΙΚΙΛΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΜΕ ΣΩΡΕΙΑ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΦΟΒΙΑΣ. ΌΤΑΝ, ΟΜΩΣ, ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΦΟΒΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΟΝΤΑ, ΠΡΕΠΕΙ ΑΜΕΣΑ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΙ ΙΑΤΡΙΚΑ.
Η φοβία είναι ένα «οργανωμένο» ψυχικό νόσημα που συνοδεύεται από εντάσεις, πανικούς, εμμονές, καταθλίψεις, απόσυρση, απραξία και αίσθημα φυγής.
Σήμερα πια ξέρουμε ότι όταν φτάσει η φοβία στο σημείο να φανεί κλινικά, δεν υπάρχουν περιθώρια αναμονής και «εύκολης» συμβουλευτικής αρωγής. Σε καμιά περίπτωση δεν βοηθάει το «μπόρα είναι, θα περάσει».
Χρειάζεται άμεση επαγγελματική ιατρική παρέμβαση και ίσως πρέπει να ακολουθήσουν και ειδικές εξετάσεις, όπως το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα και η μαγνητική τομογραφία. Και αυτό διότι η νοσολογική εξέλιξη της φοβίας μπορεί να έχει και οργανικές ρίζες, π.χ. πολλές φορές οι φοβίες είναι το πρώτο σύμπτωμα στην σκλήρυνση κατά πλάκας.
Βέβαια, αυτό είναι μια απλή παρατήρηση, αλλά, σαν γεγονός δεν παύει να υφίσταται και είναι ενδεικτικό της ανάγκης της διεξοδικής εξέτασης κάθε φοβίας.
Βέβαια, πέρα από την εξέταση προέχει η άμεση θεραπεία. Κατά κανόνα την θεραπεία πρώτα την καταστέλλουμε και μετά προχωράμε σε διαγνωστικά βήματα.
Ο φοβισμένος ασθενής είναι επικίνδυνος πρώτα από όλα για τον εαυτό του, διότι ο φόβος του μειώνει την κριτική του ικανότητα.

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΜΙΑ ΕΠΙΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΤΙΣ ΔΥΟ ΠΑΘΗΣΕΙΣ, ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ ΓΙΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΑ.
Η κλινική ψύχωση έχει τυπικά συμπτώματα με συγκεκριμένα «πάνω – κάτω», εμφανή ένταση και μεταπτώσεις. Αν και η περίπτωση της μεθοριακής διαταραχής της προσωπικότητας παρουσιάζει παρόμοια συμπτωματολογία, τα όρια παραμένουν ασαφή.
Στην προκειμένη περίπτωση του μεθοριακού, έχουμε ένα επίθετο που αναζητά ένα ουσιαστικό. Παρόλα αυτά, φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη μία περίπτωση, τα λεγόμενα ρυθμιστικά της διάθεσης, έχουν επιτυχία και στην κλινική βελτίωση της άλλης.
Επίσης, υπάρχει και μία οριακή επικοινωνία νευροφυσιολογικών ευρημάτων στις δύο καταστάσεις. Οι γνώσεις αυτές οδηγούν στη σκέψη του απόλυτου διαχωρισμού των διαγνώσεων αυτών, αλλά, από νευροβιολογικής άποψης στην κοινή τους αντιμετώπιση με τα ίδια φάρμακα.
Ψυχιατρικά, αποτελεί μία λύση λόγω του μεγάλου αριθμού των μεθοριακών διαταραχών της προσωπικότητας, που χρήζουν θεραπείας.
Και εδώ ισχύει το «καλύτερα δέκα φορές περισσότερο, παρά μία φορά λιγότερο».

ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «ΟΠΟΙΑΣΔΗΠΟΤΕ» ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ.
Στην κεντρική Ευρώπη και ΗΠΑ εδώ και χρόνια βασίζουν τη θεραπευτική αγωγή της αυτοκτονικότητας στον συνδυασμό ψυχοτρόπων φαρμάκων και ψυχοθεραπείας. Έτσι, λοιπόν, από φάρμακα χορηγούνται ακόμη και σήμερα ευρέως το βαλπροϊκό οξύ, αντιεπιληπτικά και διάφορα αντιψυχωτικά και οι βενζοδιαζεπίνες.
Βέβαια, οι δοσολογίες, οι τύποι των φαρμάκων, η διάρκεια της θεραπείας και οι συνδυασμοί βασίζονται κατά κύριο λόγο πάνω στην κλινική εμπειρία και την παράδοση κάθε κλινικής, και πολύ λιγότερο σε συστηματικές μελέτες. Οι τελευταίες άλλωστε είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθούν, λόγω του χαρακτήρα της νόσου.
Έτσι, λοιπόν, όταν οι γιατροί μιλούν σε αυτές τις περιπτώσεις για βελτίωση της κλινικής εικόνας, δεν εννοούν την αποδυνάμωση της ίδιας της αυτοκτονικότητας, όσο για βραχυπρόθεσμες αποδυναμώσεις της αυτοκτονικής σκέψης και αυτό, βέβαια, είναι κάτι τελείως υποκειμενικό.
Με σιγουριά τα νευροτρόπα φάρμακα καταστέλλουν την επιθετικότητα και την παρορμητικότητα, μειώνουν την κατάθλιψη, αλλά, δεν εξαλείφουν τον αυτοκτονικό ιδεασμό.
Σε χρόνιες ηλεκτροεγκεφαλογραφικές έρευνες, που έγιναν σε τέτοιους ασθενείς, όλα τα ευρήματα συμφωνούν με την παραπάνω διαπίστωση. Δυστυχώς, συγκεκριμένο φάρμακο που να μειώνει την αυτοκτονικότητα δεν έχει βρεθεί ακόμη. Μια συζητήσιμη εξέλιξη είναι αυτή του διακρανικού μαγνητικού ερεθισμού.

ΝΕΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΟΥΝ ΟΤΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΑΙΖΟΥΝ ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΡΟΛΟ ΣΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ.
Στο Βερμόντ των ΗΠΑ σε εντατικές έρευνες που έγιναν σε οικογένειες που είχαν μεταξύ τους αυτόχειρες ή άτομα που επιχείρησαν να αυτοκτονήσουν, πιστοποιήθηκε ένας πενταπλάσιος κίνδυνος αυτοκτονικότητας σε σχέση με υγιείς οικογένειες παρόμοιας δομής.
Συγκεκριμένα, ο κίνδυνος κυρίως επικεντρώνεται στην επιτυχημένη από την αποτυχημένη απόπειρα αυτοκτονίας. Βρέθηκε, μάλιστα, ότι ο κίνδυνος είναι σαφώς μικρότερος για τα εξ υιοθεσίας μέλη των οικογενειών αυτών. Επίσης, υπέρ του βιολογικού παράγοντα ήταν και οι γενετικές καταγραφές που έγιναν σε διζυγώτες και μονοζυγώτες δίδυμους.
Η επιμήκυνση των ερευνών αυτών στη μοριακή γενετική έδειξε ότι τα αποτελέσματα δείχνουν έντονη κληρονομικότητα και σε βιολογικό επίπεδο. Προέκυψε, δηλαδή, μία συσχέτιση και με την κληρονομικού τύπου δράση της σεροτονίνης στον εγκέφαλο.
Επιβεβαιώνονται έτσι και οι παλιές ψυχιατρικές υποψίες για την έντονη κληρονομική επιβάρυνση της αυτοκτονικής τάσης, όπως κυρίως συμβαίνει στις μείζονες καταθλιπτικές διαταραχές, τις παρορμητικές ιδέες, την κατάχρηση του αλκοόλ, την επιθετικότητα που συμβαδίζουν τακτικά μαζί της.

ΈΝΑΣ ΣΤΟΥΣ 100 ΕΥΡΩΠΑΙΟΥΣ ΕΜΦΑΝΙΖΕΙ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΖΩΗ ΤΟΥ ΜΙΑ ΜΑΝΙΑΚΗ ΚΡΙΣΗ.
Τα οξέα επεισόδια της μανίας χαρακτηρίζονται από αλόγιστες, υπέρμετρες, επιθετικές ή υπερβολικές αντιδράσεις, όπου ο ασθενής δεν έχει την δυνατότητα καμίας κριτικής ικανότητας ή προσπάθειας να την σταματήσει.
Εφόσον ξεκινήσει αυτή η διαδικασία, είναι πλέον αδύνατον για τον οποιοδήποτε να επέμβει κατασταλτικά, εφόσον δεν χρησιμοποιήσει την ανάλογη θεραπευτική αγωγή.
Τα επεισόδια μανίας στατιστικά θεραπεύονται μια φορά σε νοσοκομειακή βάση στην διάρκεια της ζωής και περίπου στο 50% των περιπτώσεών τους δείχνουν επιδείνωση.
Το πλαίσιο της θεραπευτικής αγωγής περιλαμβάνει φαρμακοθεραπεία κυρίως με λίθιο, αντιεπιληπτικά, νευροληπτικά, αντιψυχωτικά, ηρεμιστικά τύπου βενζοδιαζεπινών, ανασταλτικά, επαναπρόσληψης του ασβεστίου και σε ιδιαίτερα οξέα περιστατικά, την χρησιμοποίηση ηλεκτροσόκ.
Η θεραπεία της μανίας δεν είναι ποτέ μονοθεραπευτική, δηλαδή με ένα φάρμακο, αλλά, απαιτείται το μείγμα όλων αυτών που αναφέραμε παραπάνω, προκειμένου να υπάρχει ένα ουσιαστικό και άμεσο αποτέλεσμα.
Βέβαια, πάρα πολλές επιστημονικές ανακοινώσεις τα τελευταία χρόνια προπαγανδίζουν υπέρ της μίας ή της άλλης θεραπείας, είναι όμως λογικά αδύνατον να μπορέσει κανένας να βγάλει μια συλλογική θεραπεία για όλους τους ασθενείς. Η καθημερινή πρακτική και η πείρα οδηγεί στην χρησιμοποίηση όλων των δυνατοτήτων προκειμένου να διακοπεί το μανιακό επεισόδιο.
Σε περίπτωση που κάτι τέτοιο δεν τελεσιδικήσει, δεν θα μπορέσει κανένας να καταστείλει, να ηρεμήσει και να βρει έναν δρόμο επικοινωνίας με τον ασθενή. Τα αποτελέσματα κατά κανόνα είναι αρνητικά και άκρως προβληματικά.
Επειδή η μανία είναι και μια δυσδιάγνωστη ασθένεια, σε ότι αφορά την αρχή των συμπτωμάτων, πρέπει άμεσα με την αντίληψή της να χορηγηθεί θεραπευτική αγωγή, τέτοια που να καταστέλλει την όλη κατάσταση, διότι αλλιώς είναι τρομερά δύσκολο -ακόμη και σε ένα κλειστό θεραπευτικό ίδρυμα- να έχει κανένας τα άμεσα επιθυμητά αποτελέσματα.
Ισχύει, δηλαδή, το όσο γρηγορότερα τόσο καλύτερα.
Η όλη αναφορά γίνεται, διότι τον τελευταίο καιρό -και ιδιαίτερα στις περιόδους κρίσης, άρα, ανεβασμένου δείκτη στρες για όλα τα στρώματα του πληθυσμού- η εκδήλωση της μανίας είναι μια πολύ εύκολη υπόθεση και πολλές φορές οι ασθενείς είναι υπέρμετρα πολλοί για να αντιμετωπιστούν ουσιαστικά και άμεσα από τους ειδικούς γιατρούς.
Αυτό δείχνει για μια ακόμη φορά πόσο σπουδαία είναι η έγκαιρη παρατήρηση και η άμεση αγωγή.

ΓΟΝΙΔΙΑΚΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΩΘΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΣΕ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ.
Σε όλη την ανθρωπότητα υπολογίζεται το ποσοστό αυτών που πάσχουν από σχιζοφρένεια στο 1%. Η σχιζοφρένεια έχει μια ύπουλη συμπτωματολογία εμφανιζόμενη μεταξύ εφηβείας και 30ου έτους ζωής, που χαρακτηρίζεται από παρανοειδείς φαντασιώσεις, ψευδαισθήσεις και διαταραχές της προσωπικότητας.
Το παράξενο με την αρρώστια αυτή είναι ότι αυξάνεται αντί να μειώνεται εξελικτικά με την πάροδο του χρόνου, όπως είναι αναμενόμενο. Και όχι μόνο αυτό, αλλά, και παρά τις θεραπευτικές προσπάθειες χημικού χαρακτήρα (φάρμακα), τα τελευταία χρόνια η εξέλιξή της είναι συνεχώς ανοδική.
Σε γονιδιακές έρευνες που έγιναν στον Καναδά, προκειμένου να βρεθεί απάντησε σε αυτό το ερώτημα, εντοπίστηκαν σε σχιζοφρενείς δυσλειτουργίες τριών γονιδίων (DTNB, NRG και DISC). Τα γονίδια αυτά αποτελούν έναν μεγάλο κίνδυνο για την εμφάνιση της σχιζοφρένειας, παράλληλα, όμως, είναι υπεύθυνα για την δημιουργική ανάπτυξη, ελαστικότητα και ανορθόδοξο τρόπο σκέψης.
Διαπιστώνοντας για μια ακόμη φορά το παιχνίδι της φύσης ανάμεσα στην «παράνοια και τη μεγαλοφυΐα», σαν ένα παιχνίδι του εγκεφάλου που οδηγεί τον άνθρωπο στην δημιουργία.
Η αποτυχία του στην εξελικτική αυτή διαδικασία είναι να φεύγει το μυαλό του εκτός πορείας και να αντιδρά «σχιζοφρενικά».

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ.
Όχι μόνον οι άνθρωποι, αλλά όλη η φύση και κυρίως, τα έμβια όντα έχουν μέσα τους υψηλό το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Αυτό φάνηκε από έρευνες που έγιναν για την εγκεφαλική συμπεριφορά θαμνωδών πτηνών.
Τροποποιώντας τη χορήγηση της τροφής σε ειδικά κλουβιά με συγκεκριμένο τρόπο, διαπίστωσαν οι ερευνητές ότι τα πουλιά μαθαίνουν να φροντίζουν για την «αυριανή τροφή», όταν γνωρίζουν ότι υφίσταται πιθανή έλλειψή τους.
Πρόκειται για μία πολύ σπουδαία ανακάλυψη, η οποία δείχνει ότι ο εγκέφαλος των πτηνών είναι ικανός για συνδυαστική σκέψη, όταν υπάρχει πρόβλημα επιβίωσης. Μέχρι τώρα ο εγκέφαλος των πτηνών δεν θεωρείτο ότι έχει τέτοιες ικανότητες.
Η σπουδαία ανακάλυψη της έρευνας είναι ότι τα πουλιά, όχι μόνο αποθηκεύουν προνοητικά την μελλοντική τροφή, αλλά, και την «κρύβουν» σε θέσεις που θεωρούν ότι μόνο αυτά γνωρίζουν.
Δηλαδή, η συνδυαστική σκέψη πιθανών εχθρών του, που θα τους στερήσουν την τροφή δείχνει ότι έχουν επίγνωση των φυσικών κινδύνων.

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΕΥΡΙΣΚΟΜΕΝΟΙ ΣΕ ΨΥΧΙΚΗ ΕΓΡΗΓΟΡΣΗ (ΑΜΟΚ) ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΘΕΣΗ ΝΑ ΕΛΕΓΧΘΟΥΝ. ΣΕ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ ΗΡΕΜΙΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ, ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΟΔΗΓΗΘΟΥΝ ΣΕ ΘΕΡΑΠΕΙΑ.
Ένας 17χρονος σε αμόκ πριν από μερικούς μήνες σκότωσε 13 ανθρώπους και μετά αυτοκτόνησε με ένα πυροβολισμό στο μέτωπο. Στο μεσοδιάστημα των πυροβολισμών, σε ένα φωτεινό διάλειμμα της ταραγμένης του σκέψης και ενώ είχε εγκλωβιστεί από τους αστυνομικούς, άφησε το όπλο του κάτω και άρχισε να συνδιαλέγεται με αυτούς.
Εκεί προφανώς λόγω της απειρίας ή έλλειψης ψυχολογικής εκπαίδευσης των αστυνομικών, έγινε το κακό. Ένας εκ των αστυνομικών σε κρίση υπερβάλλοντος ζήλου όρμησε προς το δράστη με πρόθεση να τον ακινητοποιήσει, ενώ αυτός του παρήγγειλε να μείνει ακίνητος. Η ορμή του αστυνομικού επανέφερε την ακραία εγρήγορση του αμόκ στο δράστη, που σήκωσε ξανά το όπλο και συνέχισε το μακελειό.
Παραβιάστηκε, έτσι, ο κανόνας της δράσης με πλήρη ηρεμία και έγινε το κακό. Στο αμόκ όλες οι επιχειρήσεις πρέπει να γίνονται από ειδικούς με ηρεμία και μεγάλη ταχύτητα. Είναι ο μόνος τρόπος για να αποφύγουμε θύματα.