NEURO-TALKS / ΝΕΥΡΟ-ΔΙΑΛΟΓΟΙ

ΤΟ ΧΑΣΜΟΥΡΗΤΟ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ, ΑΠΟΛΥΤΑ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ.
Το χασμουρητό αποτελεί την έκφραση μιας από τις πιο βασικές εγκεφαλικές λειτουργίες και είναι απολύτως απαραίτητο για την ζωή.
Οι παλιοί νευρολόγοι ισχυρίζονταν ότι αποτελεί ένα «αρχέγονο» αντανακλαστικό του εγκεφαλικού στελέχους, δηλαδή, του τμήματος εκείνου του εγκεφάλου που δημιουργείται στα πρώτα στάδια της ζωής και είναι το κέντρο διαχείρισης των βασικών δευτερευόντων λειτουργιών της ζωής, όπως είναι η αναπνοή, η εγρήγορση, η διατροφή, η αναπαραγωγή κτλ.
Οι παλιοί εξηγούσαν το χασμουρητό σαν προσπάθεια οξυγόνωσης του εγκεφάλου, το οποίο έβγαζε τον κακό ζεστό αέρα και ανέπνεε τον καθαρό αέρα.
Πριν από αιώνες σε Γερμανία και Γαλλία αποτέλεσε το βασικό αντικείμενο έρευνας πολλών μεγάλων νευρολόγων, όπως π.χ. ο Γάλλος Σαρκό. Ο τελευταίος προσπαθούσε να βρει την σχέση του χασμουρητού με τον οργασμό των γυναικών και την «υστερία».
Σύγχρονες έρευνες έχουν εντοπίσει ότι πρόκειται για την πυροδότηση κατά το χασμουρητό μιας εκκίνησης ολόκληρης χημικής βιομηχανίας στον εγκέφαλο με ορμόνες και νευροδιαβιβαστές, όπως είναι η οξυτοκίνη, η ντοπαμίνη, η ακετυλοχολίνη, η σεροτονίνη, τα οπιοειδή, οι σεξουαλικές ορμόνες κ.α.
Πολλές από αυτές συμβάλουν θετικά ή αρνητικά στο μηχανισμό του χασμουρητού ανάλογα με την αναγκαιότητα της εκάστοτε κατάστασης.
Το χασμουρητό βασίζεται και στην μιμητική αλληλοεπίδραση που έχουν οι εγκέφαλοι μεταξύ τους. Ακόμη και σε επίπεδα μικρών παιδιών. Ειδικά «κύτταρα - κάτοπτρα», που βρίσκονται στον μετωπιαίο λοβό των ανθρώπων μιμούνται το χασμουρητό, όταν το βλέπουν σε κάποιον άλλον και το μεταδίδουν σε όποιους τους βλέπει.
Ακριβώς επειδή είναι πηγή ζωής και είναι κάτι φοβερά ανακουφιστικό και παραγωγικό για τον εγκέφαλο, είναι μια καλοπροαίρετη παραίνεση, που γίνεται από άτομο σε άτομο.
Αν θέλετε, λοιπόν, να ζήσετε καλά, χασμουρηθείτε χωρίς φόβο.

ΤΡΕΙΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΠΟΥ ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΛΛΑΞΟΥΝ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ – ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ.
Όταν μιλάμε για αντήχηση, πρόκειται για τη λειτουργία που προξενεί ατελείωτη γοητεία στα άτομα μιας νέας συναρπαστικής ιδέας, που τη νιώθουν άμεσα σωστή, σύμφωνη με αυτά που αισθάνονται, χωρίς να μπορούν να εξηγήσουν το λόγο και την ακολουθούν χωρίς κανένα συμβιβασμό. Είτε είναι μία άχρηστη επανάσταση, ή αγορά ενός άχρηστου αντικειμένου ή συμμετοχή σε μία ανούσια συζήτηση. Η αντήχηση σαν λειτουργία του εγκεφάλου πηγάζει από μία περιοχή, που λέγεται νησίδα στον εγκέφαλο, και κατευθύνει το θυμικό. Η νησίδα μαζί με άλλους σχηματισμούς δημιουργεί το νευρωνικό τόξο του εγκεφάλου που ρυθμίζει την λανθάνουσα αναστολή.
Με τον όρο λανθάνουσα αναστολή σημαίνει η εγκεφαλική ικανότητα να επικεντρώνεται στο ουσιώδες και να απορρίπτει το επουσιώδες. Είναι μία εγκεφαλική λειτουργία που φιλτράρει όλες τις σκέψεις, ρυθμίζεται σε ότι αφορά ταχύτητα και αγωγή από το δείκτη ευφυΐας και τη συναισθηματική νοημοσύνη. Επηρεάζοντας την λανθάνουσα αναστολή μπορούμε να συγκεντρώνουμε την προσοχή του ατόμου σαν άκρως ουσιώδες σε ένα πολιτικό κόμμα, προϊόν , ερωτικό σύντροφο ή ακόμα ένα ταξίδι και να θεωρεί ο υποβαλλόμενος ότι έχει επιλέξει το σωστό και το επουσιώδες.
Τρίτο και ουσιαστικότερο είναι τα λεγόμενα κύτταρα - καθρέπτες. Σε αυτά είναι και το πολύ μεγάλο μυστικό της διαφήμισης. Πρόκειται ουσιαστικά για νευρικά κύτταρα που βρίσκονται κυρίως στον πρόσθιο λοβό του εγκεφάλου και μιμούνται διάφορες καταστάσεις που ασυνείδητα εντυπώνουν μουσική, οπτικές παραστάσεις, αντιδράσεις ανθρώπων κλπ. Είναι αυτά που είναι υπεύθυνα για το «μεταδοτικό χασμουρητό». Όποιος επηρεάζει ασυνείδητα αυτά τα κύτταρα έχει μία πάρα πολύ μεγάλη δυνατότητα να κατευθύνει και σε ασυνείδητες ενέργειες κάποιον επηρεαζόμενο, όπως π.χ. στην αγορά προϊόντων ή συμμετοχή σε καταστάσεις ή ακόμη περισσότερο σε οικογενειακές συμπλοκές.
Αναφέραμε όλα αυτά τα παραπάνω δείχνοντας ένα τρίγωνο καταστάσεων το οποίο κατά μόνας ή σε συνδυασμό έχει τη δυνατότητα επηρεασμού της ανθρώπινης συμπεριφοράς και επιβολής του neuromarketing. Ουσιαστικά αυτά τα τρία σημεία με τις παραλλαγές τους αποτελούν τη βάση του neuromarketing και της ρύθμισης της κοινωνικής συμπεριφοράς.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΚΑΡΛ ΓΚΟΥΣΤΑΒ ΓΙΟΥΝΚ (1885-1961), ΕΛΒΕΤΟΥ ΓΙΑΤΡΟΥ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΟΥ, ΙΔΡΥΤΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ, ΥΦΙΣΤΑΤΑΙ ΥΠΟ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ.
Σύγχρονες έρευνες δείχνουν ότι μάλλον η υπόθεση αυτή έχει βάση. Τα τελευταία 20 χρόνια με εντατικές έρευνες, που έχουν γίνει στη νευροφυσιολογική σχολή της Πίζας και στην κοινωνικοψυχιατρική πτέρυγα του Χάρβαρντ, έχουν πιστοποιηθεί δύο κεφαλαιώδεις ανακαλύψεις σε ότι αφορά την ανθρώπινη συμπεριφορά.
Η πρώτη είναι η ανακάλυψη στον μετωπιαίο λοβό των λεγομένων κυττάρων – καθρέπτες. Δηλαδή, ειδικών κυττάρων που αντιγράφουν ασυνείδητα κινήσεις και συμπεριφορές από άτομο σε άτομο και το δεύτερο είναι η θεωρία των μιμιδίων (κατά τη θεωρία των γονιδίων), βάσει της οποίας μία είδηση αποτυπώνεται και μεταδίδεται αστραπιαία, συνειδητά ή ασυνείδητα, σαν βασικό στοιχείο κάποιου μέρους γνώσης σε πολλούς εγκεφάλους. Έτσι, βρίσκονται μεγάλες ομάδες ανθρώπων, κοινωνίες ή λαοί να έχουν τις ίδιες αντιλήψεις, σκέψεις ή και αναμνήσεις, πολλές φορές χωρίς να το ξέρουν.
Είναι αυτό που ονόμασε ο Γιουνγκ σαν αρχέτυπα, τα οποία θεωρούσε βασικά πολιτισμικά στοιχεία, που πήγαιναν από γενιά σε γενιά και αποτελούσαν, όπως έλεγε και ο ίδιος, τον ισχυρότερο παλμό της ανθρωπότητας. Βέβαια, στα κατοπινά χρόνια, με την άνθηση της μοριακής γενετικής, πολλοί ήταν αυτοί που ισχυρίστηκαν ότι σε όλα αυτά υπάρχει και ένας γονιδιακός χαρακτήρας, που τα ρυθμίζει ανάλογα. Αυτό, όμως, μέχρι στιγμής δεν αποδείχτηκε αληθινό.
Αντίθετα, εκείνο που διαπιστώθηκε, με μελέτες που έγιναν σε πιθήκους νησιών του Ειρηνικού ωκεανού, είναι ότι καινούριες συνήθειες, όπως είναι το πλύσιμο της τροφής ή το κομμάτιασμά της με αστραπιαία ταχύτητα, απλώνονταν σε όλο τον πληθυσμό των πιθήκων σε ολόκληρα νησιά. Γεγονός που επιβεβαιώνει τη θεωρία των κυττάρων - καθρέπτες (μιμητικά αρχέτυπα) και των μιμιδίων.
Για αυτούς τους λόγους, τελευταία έχει γίνει ξανά δημοφιλής και τίθεται υπό συζήτηση με τις δύο αυτές καινοτόμες γλώσσες η θεωρία της Γαίας του βρετανού χημικού και φυσικού Τζέιμς Λόβελοκ.
Κατά τη δική του θεωρία, υφίσταται ένας ενιαίος οργανισμός, η Γαία, που περιλαμβάνει τα πάντα, μέσα τα οποία αλληλομεταδίδουν πληροφορίες. Λόγω του φαινομένου του θερμοκηπίου και της ομαδικότητας της συμπεριφοράς η θεωρία αυτή έγινε πάλι δημοφιλής και ξανασυζητιέται.
Πάντως, ένα είναι σίγουρο. Όσο ένα κομμάτι μαθησιακό περνάει γρήγορα και εύκολα στους ανθρώπους, τόσο πιο δημοφιλές και εκτεινόμενο γίνεται. Είναι αυτό πάλι που έλεγε ο Γιουνγκ ότι η συλλογική μνήμη αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι της εξελικτικής διάστασης του ανθρώπου.

ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΟΤΙ ΣΕ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΥΝ ΤΙΣ ΕΘΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΓΟΝΙΩΝ
Τα τελευταία χρόνια πληθώρα γερμανο-σουηδικών ερευνών έχει καταδείξει ότι πάρα πολύ συχνά καπνιστές γονείς «δημιουργούν» καπνιστές παιδιά. Το γεγονός αυτό έχει καταχωρηθεί και σε γερμανικές έρευνες, έχει, όμως, γίνει προσπάθεια να δοθεί μια εξήγηση, αν οφείλεται σε γενετική γενικά προδιάθεση ή αν συμβάλουν και άλλοι παράγοντες.
Νικοτίνη, αλκοόλ και παχυσαρκία είναι οι πιο συνηθισμένες εικόνες εθισμού, που αναπαράγονται με ραγδαίο ρυθμό, δηλαδή, σχεδόν με γεωμετρική πρόοδο στην κοινωνία μας.
Τον τελευταίο καιρό κάποια μαθηματικά μοντέλα έδειξαν ότι η νόσος αυτή είναι ασυνείδητα μεταδοτική σε μεγάλο αριθμό πληθυσμού. Οι γερμανο-σουηδικές παρατηρήσεις των ερευνών που έγιναν με το ανάλογο αντικείμενο κατέδειξαν ότι υπάρχει βάση σε αυτό το μαθηματικό μοντέλο.
Αναλύοντας αποτελέσματα και ανασκευάζοντας θεωρίες οι μεγάλες ερευνητικές ομάδες, οι οποίες κατέληξαν σε αυτά τα αποτελέσματα, έδωσαν δύο βασικές πιθανές εξηγήσεις για την εμφάνιση του φαινομένου.
Η πρώτη είναι της γονιδιακής και εμβρυϊκής μνήμης, ή όπως τελευταία είναι γνωστό, υπάρχουν στοιχεία ότι η βιοχημική μεταβίβαση κάποιων μνημονικών καταστάσεων από γονίδιο σε γονίδιο υφίσταται. Η δεύτερη είναι τα κύτταρα – καθρέπτες.
Στην πρώτη περίπτωση της γονιδιακής – εμβρυϊκής μνήμης σημαίνει ότι το έμβρυο παίρνει κληρονομικά τον εθισμό, σαν γονιδιακή πληροφορία από μητέρα και πατέρα. Γεγονός που σημαίνει ότι, αν καπνίζουν και οι δύο, η γονιδιακή πληροφορία είναι πιο ισχυρή. Παράλληλα, εάν συνεχίζεται το κάπνισμα κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής του ανάπτυξης, τότε μέσω της αιματικής κυκλοφορίας ενισχύεται η «μνήμη» της απόλαυσης της νικοτίνης και στο έμβρυο.
Ένα δεύτερο, πάρα πολύ ισχυρό στοιχείο, περισσότερο αποδεδειγμένο και τεκμηριωμένο από σύγχρονα πειράματα, είναι ότι κατά τη διάρκεια της βρεφικής και παιδικής ηλικίας το βρέφος, και μετά το παιδί, βλέποντας τους γονείς να καπνίζουν, παθητικά αναπαραγάγει τη συνήθεια αυτή. Αυτό γίνεται με τη λειτουργία κάποιων ειδικών κυττάρων. Πρόκειται για τα λεγόμενα κύτταρα – καθρέπτες, που βρίσκονται στους μετωπιαίους λοβούς του εγκεφάλου και αποτυπώνουν ακούσια όλες αυτές τις συνήθειες που βλέπουν τα μωρά. Δηλαδή, πρόκειται για ένα μηχανισμό μίμησης, που ασυναίσθητα το οικειοποιεί το βρέφος, παίρνοντας την εύκολη εικόνα από το περιβάλλον.
Γενικά, μπορούμε να πούμε ότι για τον εθισμό στη νικοτίνη, ή ακόμη στο αλκοόλ, και βέβαια, και στην παχυσαρκία, ένα μέρος της ευθύνης, ίσως το μεγαλύτερο είναι στους γονείς. Πρέπει να προσληφθούν σε αυτή την καμπάνια αντιμετώπισης του εθισμού, που γίνεται τελευταία, και οι ίδιοι. Πρέπει να πληροφορηθούν και να καταλάβουν ότι ακόμα πριν τεκνοποιήσουν, ή πολύ περισσότερο μετά την τεκνοποίηση, πρέπει να κόβουν τις κακές συνήθειες του αλκοολισμού και του καπνίσματος, ώστε να μην μεταδίδονται αυτές στα παιδιά.
Αυτού του είδους η «διαφώτιση» και ενημέρωση μπορεί να γίνει από τα ΜΜΕ, εφόσον βέβαια και αυτά έχουν τη διάθεση να προωθήσουν μια τέτοια καμπάνια. Είναι, βέβαια, δύσκολο να προωθείς κάτι τέτοιο και να διαφωτίζεις προς τον τομέα αυτό, ενώ ταυτόχρονα διαφημίζεις όλα αυτά τα προϊόντα που φέρνουν τον εθισμό.
Ας ελπίσουμε ότι θα βρεθεί μια σολωμόντειος λύση για αυτή την κατάσταση. Αλλιώς τα θύματα του εθισμού τα αυξάνονται ραγδαία στις δυτικές κοινωνίες.

Όλα μπορεί να φαίνονται δύσκολα στη σύγχρονη Ευρώπη, μέσα είναι και η Ελλάδα, για τον τρόπο που πολιτικά και διοικητικά λειτουργούν. Για τη νευροφυσιολογία, όμως, είναι πάρα πολύ απλό. Οφείλεται σε κάποια ειδικά κύτταρα που υπάρχουν στον πρόσθιο λοβό του εγκεφάλου και από τις δύο μεριές, τα λεγόμενα κύτταρα – κάτοπτρα. Είναι τα κύτταρα που επιτρέπουν την ασυνείδητη δυνατότητα αντιγραφής. Δηλαδή, αντιγράφουν κινήσεις, μουσικές, πληροφορίες συνειδητά ή ασυνείδητα. Κυρίως, όμως, ασυνείδητα.
Αυτές καταγράφονται, εμπεδώνονται σα βιώματα, γίνονται κομμάτι από τις αναμνήσεις και επαναλαμβάνονται στη ζωή του καθενός. Όσο πιο απλές, σύντομες είναι αυτές οι πληροφορίες και όσο πιο «μπιχλιμπιδάτες» είναι, τόσο πιο εύκολα απορροφώνται.
Έτσι, χλιδάτος τρόπος ζωής, πομπώδη αυτοκίνητα, εταιρείες που φέρνουν δήθεν υπέρογκα κέρδη, αποφυγή της φορολογίας, η αισθητική γενικά της βλακείας, έχει μεταβάλει το πλήθος όλο και στην Ευρώπη, μα πολύ περισσότερο σε εμάς εδώ, όπου η λογική και ο ορθολογισμός δεν είναι τόσο οξυμμένα όσο στο εξωτερικό, σε ένα απέραντο κύκλο δυσνόητης ύπαρξης και μια ατμομηχανή ζωής της ανοησίας.
Βέβαια, από όλα αυτά δε μπορούσε να απουσιάσει και η λογική ίδρυσης, μεγαλώματος επέκτασης και πολιτικής άσκησης δύναμης από τα κόμματα.
Έτσι, φτάσαμε να έχουμε στη βουλή τρία ή τέσσερα πανομοιότυπα κόμματα, που διαφέρουν μόνο λεκτικά σε κάποιες παιδαριώδεις ανακοινώσεις και των οποίων οι εκπρόσωποι αναλώνονται σε μια πολιτική, κριτική της κοκορομαχίας και σε φτηνοκαβγάδες απέραντης βλακείας.
Και όμως, επειδή είναι εύπεπτα, επειδή είναι διασκεδαστικά και επειδή θεωρεί κανένας ότι δεν δηλητηριάζουν, όσο δηλητηριάζουν, και τη ζωή μας και το μυαλό μας, τα δεχόμαστε και τα επαναλαμβάνουμε. Αυτή η επανάληψη σε αυτό το κλίμα μωρίας πρέπει να αποδοθεί στο ότι απλά είναι εύπεπτα.
Τώρα και επειδή είναι εύπεπτα, τα δέχεται ο εγκέφαλος χωρίς να τα επεξεργαστεί. Δεν κουράζει τη συνείδηση με την αντιπαράθεσή τους, ούτε τη λογική. Δηλαδή, δε χρειάζεται ο εγκέφαλος να κάνει τη δραστηριότητα να καταβάλει κάποιο έργο, τα αποδέχεται και επειδή επαναλαμβάνονται συνέχεια γίνονται και βασικά στοιχεία της ιδίας διαβίωσής μας.
Και πότε μπορεί να σταματήσει όλη αυτή η διαδικασία; Μόνο όταν εξαντληθεί όλη η αποθήκη και όλη η δυνατότητα αποθήκευσης που έχουμε μέσα στον εγκέφαλό μας για αυτά τα πράγματα και όταν αρχίζουν πλέον να ενοχλούν βασικές λειτουργίες, όπως είναι η ύπαρξή μας ή η συνέχιση του φυσιολογικού τρόπου διαβίωσης. Διότι η επανάληψη ανόητων καταστάσεων, όπου κι εμείς οι ίδιοι συμμετέχουμε, στη διάρκεια δυσκολεύει τη διαβίωση με πολλούς τρόπους.
Είτε ανεβαίνοντας οι φόροι, είτε κατασκευάζοντας πράγματα που δε χρειαζόμαστε, είτε μικραίνοντας τα πεζοδρόμια και τα δωμάτια, όπου ορίζουμε την καθημερινότητά μας, είτε δημιουργώντας βιογραφικά blog, που δε μας αφήνουν να κινηθούμε φυσιολογικά, είτε στενεύοντας το ζωτικό χώρο που ζούμε, πλέον υπάρχει το αδιέξοδο, το αδιανόητο και κάποια στιγμή κάποιες από αυτές τις καταστάσεις θα σκάσουν, όπως ακριβώς τώρα η σύγκρουση Εκκλησίας με τον κοινό νου.
Η επανάληψη τακτικών ανόητων «κλισέ» στην καθημερινότητά μας έφτασε πλέον τη σύγκρουση τόσο οριακά, ώστε και οι ίδιες οι παραδόσεις μας, που σεβόμαστε και έχουμε μέσα μας σαν οδηγό ζωής, δηλαδή, η ορθόδοξη διαβίωσή μας με το εκκλησιαστικό παρελθόν μας σαν Έλληνες και σαν Χριστιανοί, έφτασε στον άκρον άωτον της σύγκρουσης.
Και τώρα τι γίνεται; Απλούστατα, η λύση θα είναι πάλι εγκεφαλική. Κάποια εγκεφαλική λειτουργία θα φτάσει σε ένα σημείο οριακό, έτσι που με τη μορφή της οργής ή με τη μορφή της απομάκρυνσης και της αδιαφορίας, σε συλλογικό πλέον επίπεδο, να εξωθήσει τα πράγματα σε μια νέα αρχή. Αυτό μπορεί να γίνει και με κάποια καινούρια αποτελέσματα μη κατευθυνόμενα, όσο αυτό είναι επιτρεπτό, σε καινούριες εκλογές.

Μια έρευνα Αμερικάνων βιοχημικών πιστοποίησε κάτι διανοητικά ασύλληπτο μέχρι σήμερα. Η έρευνα κατέδειξε ότι νουκλεοτίδια (τμήματα του DNA) αναγνωρίζονται ή επικοινωνούν με όμοιά τους, άλλων αλυσίδων DNA από απόσταση.
Έχουν, δηλαδή, ιδιότητες παρόμοιες με αυτών των κυττάρων κατόπτρων του εγκεφάλου, που ως γνωστόν, καταγράφουν ασυνείδητα εικόνες και γεγονότα που αναπαράγουν ακούσια. Έτσι, έχουμε την κοινή (συλλογική) συμπεριφορά των ανθρώπων και την αποδοχή της κοινής συλλογικής λειτουργίας.
Από ότι φαίνεται, οι διαδικασίες αυτές ξεκινούν από υπομοριακό επίπεδο.
Προς το παρόν, δεν υπάρχει ικανή επιστημονική εξήγηση για την παρατήρηση αυτή. Η εξήγησή της, όμως, θα ανοίξει σαφώς την πόρτα της διάγνωσης και θεραπείας πολλών ασθενειών που μέχρι σήμερα θεωρούμε ανίατες.