NEURO-TALKS / ΝΕΥΡΟ-ΔΙΑΛΟΓΟΙ

ΣΤΟ ΕΝΑ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΟ ΧΡΟΝΙΑ, ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΕΡΙΠΟΥ Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ, ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΧΕΙ ΠΕΡΑΣΕΙ ΣΤΗΝ ΓΟΝΙΔΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΕΙΔΟΥΣ.
ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΕΞΩΓΕΝΗΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΤΗΝ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ ΑΥΤΗ, ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΑΙΣΘΗΣΗ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ.
Άπειρα κινήματα, επαναστάσεις, πόλεμοι έχουν γίνει για το αυτονόητο.
Μεγάλοι δημιουργοί τα έχουν περιγράψει από καταβολής κόσμου.
Δεκαεπτά αιώνες πριν την γέννηση του Χριστού γινόταν αναφορά για αυτό στο έπος του Γκιλγκαμές.
Για την έννοια του αυτονόητου της αυτοδιαχείρησης αναφέρθηκε ο Όμηρος στην Ιλιάδα και έξι αιώνες αργότερα ακόμη πιο δυναμικά, η Σαπφώ.
Στην μακρινή Ινδία, το ανθρώπινο αυτό δικαίωμα αναφέρεται στο έπος του Μαχαμπχαράτα και υπάρχει, βέβαια, και μια ακόμη ατελείωτη σειρά αναφορών.
Λιγότερο ποιητική, πολύ περισσότερο δυναμική και πολυάνθρωπα οργανωμένη ήταν η ακτιβιστική ενέργεια διανοούμενων Αμερικανών το 1970 στην Καλιφόρνια για το αυτονόητο δικαίωμα της αυτοδιαχείρισης.
Το 1970 ήταν η δεκαετία των παγκόσμιων αλλαγών και η αφετηρία του καλπασμού της ψηφιακής τεχνολογίας προς το μέλλον. Η αφετηρία αυτή είχε πάλι την έκφραση της στην Καλιφόρνια.
Τυχαία είδα σκηνές από ένα φιλμ για το πρόσωπο του Χάρβεϊ Μίλκ. Όσοι περάσαμε, έστω και από διαφορετικές μορφές και σκοπιές, τον αγώνα για την αυτοδιαχείριση θυμόμαστε αυτή την χαρισματική προσωπικότητα, που με το όραμα της και την εξυπνάδα της οδήγησε μια αληθινή πολιτισμική επανάσταση. Ήταν η εποχή που ξεκινούσε η Αμερική το μεγάλο προσωπικό της πόλεμο στο Βιετνάμ.

Η ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΟΥ ΟΤΙ ΕΙΣΑΙ ΦΤΩΧΟΣ ΚΑΙ ΕΥΑΛΩΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΑ, ΟΜΩΣ, ΠΟΛΥ ΠΙΟ ΙΣΧΥΡΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙ.
Μία μεγάλη έρευνα διάρκειας πέντε ετών του Πανεπιστημίου του Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνια εξέτασε τις ουσιαστικές διαφορές μεταξύ της υποκειμενικής και αντικειμενικής αίσθησης της φτώχειας με διάφορα ψυχομετρικά τεστ.
Πράγματι, δεν βρέθηκε ουσιαστική διαφορά στον ψυχισμό των ατόμων μεταξύ του να αισθάνεσαι και να είσαι φτωχός. Οι ιατρικές ή ψυχιατρικές επιπτώσεις ήταν ίδιες.
Ενδιαφέρον αποτελέσματα, όμως, βρέθηκαν και από μία άλλη επιδημιολογική έρευνα παρόμοιου τύπου, που έγινε από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον. Εδώ, ουσιαστική σημασία έχει το γεγονός ότι έγινε η σύγκριση μεταξύ Αμερικάνων και Ελλήνων, οι οποίοι έχουν περίπου το μισό εισόδημα από των Αμερικάνων, αλλά, πολύ μεγαλύτερο προσδόκιμο επιβίωσης.
Η έρευνα έδειξε ότι οι Έλληνες ρυθμίζουν βελτιωμένα τη ζωή τους σε σχέση με τους Αμερικάνους, από τη στιγμή που έχουν ελάχιστους οικονομικούς πόρους, επαρκείς, όμως, για το μέσο όρο διατροφής και στέγης, και ένα βασικό επίπεδο υγείας.
Σε αντίθεση με τους Αμερικάνους, τα απόλυτα επίπεδα εισοδημάτων έχουν εξαιρετικά μικρή σπουδαιότητα για την υγεία.
Η έρευνα αποκαλύπτει ότι λόγω κουλτούρας και παράδοσης, οι Έλληνες προφυλάσουν καλύτερα τον ψυχισμό τους, π.χ. μη παίρνοντας ή ακούγοντας τα άσχημα νέα και εξωτερικεύοντας τα προβλήματά τους.
Ακόμη και την οικονομική κρίση την κρατούν σχετικά μακριά από την ψυχοδομή τους, γιατί σε αντίθεση με τους Αμερικάνους δεν πολυασχολούνται με αυτήν και αδιαφορούν.

ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΝΑ ΠΡΟΣΕΧΟΥΝ ΤΟ ΣΩΜΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΟΥΣ. ΑΚΟΛΟΥΘΩΝΤΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΝΕΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΙ ΟΛΟ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΥΡΙΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ.
Το κλασσικό αμερικανικό σπίτι χαρακτηρίζεται από ψηλοτάβανα δωμάτια με μεγάλα παράθυρα και όσο γίνεται πιο ευρύχωρους κοινόχρηστους χώρους. Αν και κατά κανόνα οι Αμερικάνοι ακολουθούν την κεντροευρωπαϊκή αρχιτεκτονική σε ότι αφορά την κατοικία, το ψηλό και μεγάλο πάντοτε δεσπόζει στην παράδοση τους. Βέβαια, αυτό είναι ένα εμπόδιο σε ότι αφορά επικοινωνία και συντροφικότητα, που χαρακτηρίζει τον λειτουργικό τρόπο κατανομής των ευρωπαϊκών χώρων κατοικίας.
Το αμερικανικό πνεύμα, πάντα πρωτοποριακό και έτοιμο για κάθε μοντέρνα λύση, και ιδιαίτερα, με ανθρώπους που έχουν το καινούριο πάντα ευπρόσδεκτο, έφερε μια καινοτομία.
Πρόκειται για τα αστικά σπίτια – πολυκατοικίες, όπου τον τελευταίο καιρό συνηθίζουν να κάνουν στις ταράτσες ειδικές κερκίδες, όπου μαζεύονται οι ένοικοι. Η αφορμή που μαζεύονται είναι πάντα ένα γεγονός να παρακολουθήσουν, μια παρέλαση, το ωραίο ηλιοβασίλεμα ή κάποιο θέαμα σε ανοικτό χώρο.
Στην φωτογραφία που παρουσιάζουμε πρόκειται για μικρές αστικές πολυκατοικίες, που στις ταράτσες τους έχουν τις κερκίδες που περιγράφουμε, με θέαμα το απέναντι γήπεδο μπάσκετ στο Σικάγο.
Έτσι με καλό καιρό οι ένοικοι και οι φίλοι τους, όπως δείχνει και η φωτογραφία, συναθροίζονται στις κερκίδες επικοινωνώντας μεταξύ τους, αλλά, και με τους ενοίκους και τους φίλους των ενοίκων των διπλανών πολυκατοικιών.
Το αποτέλεσμα είναι η επικοινωνία να διευρύνεται, οι εμπειρίες και οι γνωριμίες να αυξάνονται, και το στρες να ελαττώνεται.
Όπως λένε αμερικανοί ψυχολόγοι, η ιδέα αυτή έχει βοηθήσει τα μέγιστα και σε προσωπικό και σε ομαδικό επίπεδο, και πλέον έχει καθιερωθεί για την κατασκευή των πολυκατοικιών σε όλες τις αμερικάνικες μεγαλουπόλεις.
Ίσως είναι καιρός και εδώ στην Ευρώπη να μιμηθούμε τους πρακτικούς Αμερικανούς και πέρα από τους κήπους στις ταράτσες μας να κατασκευάζουμε και κερκίδες.

ΟΙ ΠΛΗΓΩΜΕΝΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΡΑΧ ΠΛΕΟΝ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΟΥΝ.
Το γνωστό «σπίτι μου, σπιτάκι μου» έγινε «πάρτε το ρημάδι». Κάτι για το οποίο ξόδεψες 20 και χρεώθηκες 80 για να το πάρεις και το υποβαθμίζει η κρίση στα 50, πρέπει να είσαι ηλίθιος να δώσεις πάνω από 30 για να το κρατήσεις. Με αυτήν την λογική «πάρτε το ρημάδι».
Πάνω από τέσσερα εκατομμύρια σπίτια στοιχειώνουν στις ΗΠΑ, 300 με 400 χιλιάδες θα γίνουν στην Ελλάδα και μάλλον, θα παραμείνουν ερείπια. Κάτι σαν τα ακατοίκητα μεγαλοξενοδοχεία που χτίστηκαν στην χούντα και παραμένουν ερείπια μέχρι σήμερα. Το αποτέλεσμα θα είναι η κρίση να περάσει στην πραγματική οικονομία, δηλαδή, στην παροχή υπηρεσιών, παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών στα λαϊκά στρώματα και στην απασχόληση. Βέβαια, η κύρια ερώτηση είναι ποιος θα πληρώσει την ζημιά.
Την ζημιά θα την πληρώσουν όλοι, εκτός από μια δράκα ελάχιστων ανθρώπων κάπου στην κορυφή του συστήματος στην Αμερική. Κατά τα άλλα, πρώτα θα την πληρώσει η μεσαία τάξη που δέχεται περικοπές από παντού. Ήδη η συρρίκνωση της θα είναι τεράστια.
Περίπου 20-40% υπολογίζεται η υποβάθμιση της στην Ευρώπη. Θα ακολουθήσουν κερδοσκοπικοί και χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, μολυσμένα από τα «τοξικά» παράγωγα και ανόητα επενδυτικά πακέτα.
Και ακολουθούν οι μάζες των απλών εργαζομένων που θα χάσουν ένα σπίτι που δεν είχαν ποτέ και μια πλαστική κάρτα που χρησιμοποιούσαν για να το γεμίσουν με άχρηστα πράγματα. Βέβαια, με την άγρια μορφή που παίρνει το κραχ ίσως χάσουν και τις αλυσίδες τους.
Πάντως, το σύστημα βασιζόμενο πάλι στην ρύθμιση και αυτορρύθμιση, θα ξαναρχίσει πάλι τον κύκλο του με νέο πελατολόγιο και καινούριους τρόπους συνδιαλλαγής, κυρίως, για ένα πιο φτωχό κοινό και μάλιστα, αρχίζοντας από την ίδια την Αμερική με τον καινούριο πρόεδρο.

Ο ΝΕΟΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΗ ΤΟΥ ΕΝΑΝ ΑΠΟΛΥΤΑ ΝΕΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΡΟΛΟ, ΑΥΤΟΥ ΠΟΥ ΣΥΜΒΙΒΑΖΕΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ.
Έχουν περάσει οκτώ χρόνια από τότε που η Αμερική δέχτηκε το τρομοκρατικό χτύπημα στους δίδυμους πύργους. Το γεγονός αυτό μέσα και έξω από αυτή την μεγάλη χώρα πέρα από αναταραχή και ανάμικτα συναισθήματα έφερε και μεγάλα ερωτηματικά.
Το ερωτηματικό ήταν ιστορικού περιεχομένου κατά πόσο ένας γίγαντας είναι ευάλωτος ή όχι, και αν είναι ευάλωτος, αν μπορεί να υπερασπίσει τη δύναμη του στο μέλλον ή όχι.
Σίγουρα μια μεγάλη χώρα που ηγεμονεύει σε όλο τον κόσμο δεν μπορεί να πιστοποιήσει την ισχύ της, όταν έχει στον λαό της μέσα τέτοια αναπάντητα ερωτηματικά. Η μέχρι τώρα ηγεσία της, παρά την έντονη επίδειξη πολεμικής ισχύος, δεν κατόρθωσε να αποκαταστήσει την εικόνα του άτρωτου γίγαντα.
Καλείται τώρα ο Ομπάμα να το κάνει αυτό με ήπιο τρόπο.

Η ΣΤΕΡΟΥΜΕΝΗ ΚΥΡΟΥΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΕΙΝΑΙ ΑΔΥΝΑΜΗ ΝΑ ΑΝΤΙΛΗΦΘΕΙ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. ΑΡΚΕΙΤΑΙ ΣΤΟ ΝΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ ΕΠΙΠΟΛΑΙΑ ΚΑΙ ΛΑΘΟΣ.
Στην Ψυχιατρική, ως ακαταλληλότερα για τη διαχείριση απλών οικογενειακών και προσωπικών καταστάσεων θεωρούνται τα άτομα με μειωμένη κριτική ικανότητα. Αυτά τα άτομα αποφεύγει κανείς να τα τοποθετήσει έστω και σε θέσεις μειωμένης ευθύνης.
Βέβαια, και εδώ υπάρχουν παραδείγματα που επιβεβαιώνουν το σωστό της υπόθεσης αυτής, π.χ. ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Κόλιν Πάουελ. Ο συγκεκριμένος διετέλεσε αρχηγός του επιτελείου ενόπλων δυνάμεων στον πόλεμο του Κόλπου το 1991 και θεωρήθηκε ο κορυφαίος αρχηγός και εμπνευστής της νικηφόρας αυτής εξέλιξης. Μετά, βρέθηκε Υπουργός Εξωτερικών, θερμός υποστηρικτής της εισβολής στο Ιράκ. Γύριζε, μάλιστα, από συνάθροιση σε συνάθροιση, μεταξύ των άλλων και στον ΟΗΕ, προκειμένου να πείσει τους πάντες ότι το Ιράκ διέθετε όπλα μαζικής καταστροφής, ενώ, ήξερε ότι έλεγε ψέματα.
Σήμερα δηλώνει ότι ο πόλεμος στο Ιράκ ήταν λάθος, όχι, βέβαια, δικό του, αλλά, των νέο-συντηρητικών, της ηγεσίας των οποίων ήταν ο ίδιος μέλος και κύριος εισηγητής.
Βλέποντας δε την πιθανή επικράτηση του νέου αντιπάλου υποψηφίου εγκαταλείπει το κόμμα του και δηλώνει υποστηρικτής των δημοκρατικών. Προφανώς, ελπίζοντας ότι τώρα αποφασίζει για τη σωστή μετριότητα.

Τον τελευταίο καιρό η Ευρώπη αρχίζει να μπαίνει σιγά-σιγά στην δίνη της χρηματιστηριακής κρίσης, που μαστίζει εδώ και εβδομάδες την Αμερική. Αυτό, όμως, ήταν επόμενο και αναμενόμενο. Κανένας δεν περίμενε ότι μετά την πτώχευση μεγάλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στην Αμερική θα έμενε η κρίση περιορισμένη στην εκεί μεριά του ατλαντικού.
Βέβαια, λίγο πολύ αυτά όλα συζητούνται και στις τηλεοράσεις, και στις εφημερίδες, όπου έγκυροι αναλυτές προτείνουν λύσεις, δίνουν γνώμες και συμβουλές. Κανείς, όμως, από αυτούς δεν εξασφαλίζει ένα δρόμο διαφυγής από το αδιέξοδο που δημιουργείται.
Υπάρχει, όμως, το πορτρέτο ενός άντρα, το οποίο αν μελετηθεί σωστά, δημιουργεί τις προϋποθέσεις κατανόησης της κρίσης. Πρόκειται για τον Τζίμυ Κέιν . O Τζίμυ Κέιν ξεκίνησε την καριέρα του κατά τα «πρότυπα» του αμερικανικού ονείρου από ταξιτζής. Ένα πανέξυπνο παιδί που όξυνε ακόμη περισσότερο την κρίση του στις πιάτσες των αμερικανικών μεγαλουπόλεων πολύ γρήγορα.
Έμαθε να χειρίζεται την καθημερινότητα γρήγορα και έξυπνα, καθώς επίσης, διδάχτηκε και το τι πρέπει να κάνει μέσα από διάφορες δουλειές για φτάσει ψηλά. Έτσι, λοιπόν, πότε πουλώντας κόπιες και πότε δουλεύοντας στην βιομηχανία απορριμμάτων μετάλλου έκλεινε διάφορες δουλειές, μέχρι που χρησιμοποιώντας καλά γνωριμίες και φιλίες έφτασε να μπει στο τιμόνι της Mπεαρ Στερνς.
Εκεί, λοιπόν, γνωρίζοντας ο ίδιος καλά το «αμερικάνικο όνειρο» και την επιθυμία της δεύτερης γενιά Αμερικανών και Αφροαμερικάνων για την απόκτηση μιας ιδιωτικής κατοικίας, εμπνεύστηκε μαζί με ανάλογους μάνατζερ άλλων χρηματοπιστωτικών οίκων τα «περιβόητα δάνεια χαμηλής εξασφάλισης ή Σαπ-ράιν».
Ο Κέιν από την εμπειρία που είχε στις διάφορες αμερικανικές εταιρείες που δούλεψε, γνώριζε πάρα πολύ καλά ότι μια μικρή ομάδα ανθρώπων μπορούσε να κινητοποιήσει κολοσσιαία ποσά χρημάτων. Η αμερικανική χρηματιστηριακή παράδοση, ο τρόπος που αναπτύσσονται οι δουλειές εκεί και όπως χειρίζονται τα διάφορα «παπαγαλάκια» τις φήμες, το έκανε αυτό δυνατό.
Ακριβώς, η ανυπαρξία ουσιαστικών ελέγχων και ένα σύστημα βασισμένο πάνω σε ψευδαισθήσεις επέτρεψαν στον Κέιν και τους όμοιούς του να οδηγήσουν την αμερικάνικη οικονομία στα τέλη του 2007, μετά από μια κορύφωση αυτών των δανείων σε δυσθεόρατα ύψη αποκομίζοντας και ο ίδιος μέχρι 6 δισεκατομμύρια δολάρια κέρδη ετησίως.
Για να καταλάβουμε και το ποιόν του ανδρός πρέπει να αναφέρουμε πώς αντέδρασε και ο ίδιος στην κορύφωση της κρίσης. Η αντίδραση αυτή είναι χαρακτηριστική και για τις «ηγετικές» ικανότητες και το εμπορικό ήθος.
12 μέρες μετά την κορύφωση της κρίσης γύρισε στο γραφείο από ένα πρωτάθλημα μπριτζ που έπαιζε και απέλυσε τον Διευθυντή του Σπέκτορ σαν κύριο υπεύθυνο της κρίσης, διότι τον εκπροσωπούσε όσο έλειπε!
Σημείωση : Ο Σπέκτορ ήταν ο συμπαίκτης του στο πρωτάθλημα Μπριτζ όσο έλειπε. Αυτή είναι οι εμπνευσμένοι μεγαλοδιαχειριστές της αμερικανικής οικονομίας στην διάρκεια της κρίσης.

Ο πράγματι πολύ ενδιαφέρων σκηνοθέτης και παραγωγός Όλιβερ Στόουν βγάζει στην αγορά μια νέα βιογραφικού περιεχομένου ταινία, το Ντάμπλιγιου «W». Πρόκειται για το μεσαίο αρχίγραμμα του George W. Bush, στον οποίο αναφέρεται η ταινία. Είναι ένα νέο κινηματογραφικό έπος, όπως το «JFK» για τον Κένεντυ ή το «Nixon», ακόμα και για το «Castro» ή τον δικό μας «Μέγα Αλέξανδρο».
Ο Στόουν με χαρακτήρα πολεμιστή και θητεία στο Βιετνάμ, αλλά και τάσεις αυτοκαταστροφής και παρακμής, όπως έχει δηλώσει ο ίδιος στις συνεντεύξεις του, παράλληλα, όμως, έντονα πολιτικοποιημένος, ενδιαφέρεται για το πώς επηρεάζεται το πλήθος από τις αδυναμίες των ηγετών.
Στο τελευταίο φιλμ απορεί πώς ένας κάτω από το μέτριο πολιτικός, ο Μπους, με έντονα χαρακτηριστικά παρακμής (πρώην αλκοολικός) κάνει τέτοια καριέρα και πείθει το αμερικάνικο κοινό. Πιθανόν, δε μπορεί να φανταστεί ότι το κοινό, και όχι μόνο το αμερικάνικο, αντιδρά όπως αντιδρά, γιατί μια τέτοια φιγούρα του είναι πολύ πιο οικεία και αποδεκτή από οποιοδήποτε φωτισμένο διανοούμενο.