NEURO-TALKS / ΝΕΥΡΟ-ΔΙΑΛΟΓΟΙ

ΔΥΣΤΥΧΩΣ, Η ΚΡΙΣΗ, ΠΟΥ ΚΑΛΠΑΖΕΙ, ΔΕΝ ΜΑΣ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΟ ΝΑ ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΑΣ.
Ήδη κάποιες ευρωπαϊκές χώρες δίνουν ένα μπόνους για να αγοράζουν οι πολίτες περισσότερο. Παρόλα αυτά, ταυτόχρονα η ελπίδα ότι η κατανάλωση θα μας σώσει, αντικατοπτρίζεται στις ατελείωτες αλάνες σκουπιδιών και αχρήστων πραγμάτων.
Η γερμανική κυβέρνηση κυριολεκτικά σε μια κίνηση απελπισίας πληρώνει 2.500€ σε όποιον πολίτη παραδώσει το παλιό του αυτοκίνητο και αγοράσει καινούριο. Η πράξη αυτή οδήγησε εκατομμύρια Γερμανούς στην ανανέωση του αμαξιού τους, αλλά, ταυτόχρονα κατέρρευσαν οι ισορροπίες που υπήρχαν μέχρι τότε στην αγορά του αυτοκινήτου και όλη η διαδικασία γύρισε μπούμερανγκ στην παραγωγή, φέρνοντας περισσότερη ανεργία και αμηχανία πληρωμών.
Από ότι φαίνεται πλέον ο Homus Comercialicus (ο εμπορευόμενος άνθρωπος) δεν αλλοιώνει την ψυχολογία του πια καθόλου. Παρόλο που η καταστροφή, στην οποία τον οδηγεί ο σύγχρονος τρόπος ζωής, είναι παντού αποτυπωμένη, συνεχίζει με μανία να οδηγεί τον εαυτό του σε παρόμοια αδιέξοδα, χωρίς να λαμβάνει υπόψη ούτε το μαρξιστικό ρητό ότι «είμαστε ικανοί να αγοράσουμε και το σκοινί που θα μας κρεμάσουν».
Οι πράξεις απελπισίας είναι βέβαια κατακριτέες, αλλά, όταν προέρχονται από κρατικές παρεμβάσεις με χρόνια αποτελέσματα και πρόσθετα αδιέξοδα, τότε πλέον χρειάζεται στην ουσία μια μορφωτική επανάσταση για να βγούμε από αυτήν την κρίση.
Πρέπει να γίνει κάτι που είναι φαίνεται φοβερά δύσκολο. Όπως είπε κάποιος: «να αλλάξω τρόπο σκέψης».

Από τη δημοσίευσή μας στο "ΕΘΝΟΣ" (06.02.09)>

Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΜΥΘΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΚΑΘΕ ΕΙΔΟΥΣ ΜΥΣΤΙΚΙΣΜΟ.
ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΕΡΓΚΕΝΕΚΟΝ.

Αυτές τις μέρες στη γειτονική Τουρκία γίνεται μια μεγάλη δίκη και πολλές δεκάδες κατηγορουμένων, όλοι μέλη της παρακρατικής οργάνωσης Εργκένεκον. Πρόκειται για την οργάνωση που τον Σεπτέμβριο του 1955 εκτέλεσε, μετά από ξένη οργάνωση, το πογκρόμ εναντίον των Ελλήνων της Πόλης, δίνοντας ένα τελειωτικό χτύπημα στον Ελληνισμό της περιοχής. Τα μέλη της οργάνωσης δεν δικάζονται τώρα βέβαια για τις ενέργειες του 1955 στην Κωνσταντινούπολη.
Το κατηγορητήριο αναφέρεται αυτή τη φορά σε αμιγείς ενδοτουρκικές υποθέσεις (δολοφονίες, συνωμοσίες, απόπειρα πραξικοπήματος κλπ). Η δίκη είναι μια απόπειρα δημιουργίας νέας πολιτικής τάξης στην Τουρκία, προκειμένου με ένα νέο διοικητικό σχήμα να έρθει πιο κοντά στην Ευρώπη. Το ιστορικό ενδιαφέρον δεν είναι ιδιαίτερο. Πρόκειται για ένα συνηθισμένο σκηνικό με γνωστή αφετηρία, διαδρομή και τέλος.
Το ενδιαφέρον είναι το ψυχιατρικό υπόβαθρο. Η όλη ιδεολογική γραμμή της οργάνωσης βασίζεται σε μια χιλιοειπωμένη και παιγμένη έκδοση της ιδεοληψίας του παντουρκισμού, παρόμοιας με τον πανγερμανισμό, πανισπανισμό κλπ. Βασίζεται στην εθνική οικουμενικότητα των Τούρκων, οι οποίοι φέρονται ως απευθείας εξωγήινοι απόγονοι του Σείριο, με επίγεια αφετηρία την έρημο Γκόμπι στην Τουρκία. Η μυθοπλασία του ισχυρισμού μοιάζει απόλυτα με τον προβαλλόμενο ισχυρισμό της «ομάδας Ε».
Όλα αυτά, βέβαια, απασχολούν αυτούς που θέλουν ή πρέπει να απασχολούνται με αυτά τα θέματα. Το αληθινά ενδιαφέρον σημείο βασίζεται στην παρατήρηση της απόλυτης ομοιότητας των μύθων.
Φαίνεται πως ο ιδεοψυχαναγκασμός της ανάγκης ενός μυθολογικού κινήτρου για τις ομάδες αυτές είναι απαραίτητος. Η ψυχιατρική παρατήρηση είναι ότι στον επιβεβαιωμένο ιδεοληπτικό ψυχαναγκασμό υπάρχει παντελής έλλειψη φαντασίας, που χαρακτηρίζει τις ψυχώσεις. Για αυτό και το ψυχωτικό υλικό είναι πανομοιότυπο και δανεικό.
Βέβαια, αυτό είναι μέχρι ένα όριο και σίγουρο για την λειτουργία του.

ΠΩΣ Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΞΕΧΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΣΗΜΑΝΤΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΚΕΣ ΤΟΥ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΕΣ
Ο εγκέφαλος διαθέτει ένα είδος φίλτρου, το οποίο εκφράζεται σαν μια λειτουργία του να φιλτράρει ή να αγνοεί άχρηστες πληροφορίες και να μπορεί να συγκεντρωθεί στα ουσιώδη. Αυτή η λειτουργία είναι γνωστή σαν λανθάνουσα αναστολή. Αυτό το φίλτρο της λανθάνουσας αναστολής, εδώ και πολλά χρόνια, προέκυψε μετά από πολλούς πειραματισμούς σε ζώα και ανθρώπους, και βρέθηκε ότι πραγματικά απειλεί τον ακρογωνιαίο λίθο των λειτουργιών της κρίσης και της προσοχής.
Εάν έχουμε υψηλή προσοχή, τότε έχουμε και υψηλή λανθάνουσα αναστολή, και μπορεί αυτός που τη διαθέτει να συγκεντρωθεί στα ουσιώδη και να μπορεί να διατελέσει ένα συγκεκριμένο έργο σε ένα συγκεκριμένο χρόνο. Εάν έχουμε μικρή λανθάνουσα αναστολή, τότε έχουμε πλήρη διάσπαση της σκέψης του ατόμου σε πολλά διαφορετικά αντικείμενα με αδυναμία συγκέντρωσης και επίτευξης ενός έργου. Βέβαια, και στη μία και στην άλλη περίπτωση υπάρχουν οι παθολογικές καταστάσεις.
Έτσι, στη μεν πρώτη, όπου έχουμε μεγάλη λανθάνουσα αναστολή, πολύ τακτικά βρίσκουμε ψυχαναγκασμούς, εμμονές, εντάσεις και συγκέντρωση σε αντικείμενα επουσιώδη, αλλά, τόσο ισχυρά, που το άτομο δε μπορεί να απασχοληθεί σε άλλα αντικείμενα. Σε αντίθεση, όταν η λανθάνουσα αναστολή είναι μικρή, τότε ο άνθρωπος δέχεται πολλά ερεθίσματα, από τα οποία, άλλα βάζει σε τάξη, άλλα δε μπορεί, αλλά, ταυτοχρόνως κάνει πολλά πράγματα, διασπάται και πολλές φορές αντιδρά ψυχωτικά, γιατί δε μπορεί να συντονίσει όλα αυτά τα ερεθίσματα. Η ψυχωτική αντίδραση είναι η διάσπαση της προσοχής, της μνήμης, της κριτικής ικανότητας ή ακόμη και της προσωπικότητας, όταν έχει το ερέθισμα αυτό για πολύ καιρό.
Σημαντικό ρόλο για την ομαλή λειτουργία, κατ’ άτομο προσαρμοσμένη, της λανθάνουσας αναστολής, παίζει ένας βαθμός ευφυΐας. Όσο μεγαλύτερος είναι ο βαθμός ευφυΐας, τόσο αυξημένη είναι η κριτική ικανότητα και συγκέντρωση πάνω στο αντικείμενο, που μπορεί να φέρει τον άνθρωπο σε μια δημιουργική και παραγωγική κατάσταση. Εάν είναι μικρή η ευφυΐα, μικρό το I.Q., τότε, και με υψηλή λανθάνουσα αναστολή, που έρχονται πολλά ερεθίσματα μαζί, δεν έχει ο εγκέφαλος, και εν προκειμένου, το άτομο, την ικανότητα να τα αρχειοθετήσει σωστά και πέφτει στην παθολογική κατάσταση της ψύχωσης.
Αξίζει να αναφέρουμε πως υπάρχουν φάρμακα και για τη μία περίπτωση και για την άλλη. Δηλαδή, υπάρχουν φάρμακα που αυξάνουν τη λανθάνουσα αναστολή και υπάρχουν φάρμακα που τη μειώνουν. Και στις δύο περιπτώσεις, όταν πρόκειται να έχουμε παθολογικές καταστάσεις από τη μία ή την άλλη πλευρά, τότε μπορούμε να εφαρμόσουμε τη μία ή την άλλη θεραπεία. Π.χ. φάρμακα αντιψυχωτικά, που χρησιμοποιούμε στη σχιζοφρένεια και σε άλλες παρόμοιες καταστάσεις, αυξάνουν τη λανθάνουσα αναστολή, ενώ, διεγερτικά, ναρκωτικά, αμφεταμίνες τη μειώνουν.
Για αυτό έχουμε και στις περιπτώσεις αυτές μία διεύρυνση της συνείδησης και την αίσθηση ότι συμμετέχουμε σε ένα «μεγαλύτερο» κόσμο. Συνεπώς, όποιος κλιθεί κάποια στιγμή να κρίνει τη μία ή την άλλη κατάσταση, πρέπει να έχει αυτές τις παραμέτρους στο μυαλό του, έτσι ώστε ανάλογα με το άτομο και τη λανθάνουσα αναστολή που παρουσιάζει, καθώς και το I.Q. που έχει, να εφαρμόζει ανάλογες θεραπείες.

Υπάρχουν χαρακτηριστικά ¨κλισέ¨ δολοφονιών, όπως αυτή του αποτρόπαιου εγκλήματος της Σαντορίνης, που έχουν απόλυτα χαρακτηριστικό ψυχοπαθολογικό προφίλ.
Δηλαδή, εκφράζουν μια συγκεκριμένη διανοητική ψυχική και συναισθηματική διαταραχή, που χαρακτηρίζει την προσωπικότητα του δράστη, όπως η επίπλωση του σπιτιού την χαρακτηριοδομή του ιδιοκτήτη.
Δολοφόνοι που συνδυάζουν σαδιστικά βασανιστήρια με σεξουαλικές επιθέσεις, εκσπλαχνίσεις των θυμάτων, μεταθανάτιες κακώσεις από τέμνοντα και νήσσοντα όργανα, δολοφονίες με ακρωτηριασμούς, τελετουργικές δολοφονίες ή βιασμούς, χαρακτηρίζονται από έντονη ψυχοκινητική δραστηριότητα υποβολιμαίου τύπου και έντονη ιδεοληψία με ψυχαναγκασμό.
Πρόκειται για επαναλαμβανόμενο ¨κλισέ¨ σε τέτοιου είδους εγκληματικές πράξεις.
Όσο τα άτομα αυτά είναι σε ανάλογη ψυχιατρική αγωγή έχουμε αποφυγή αυτών των πράξεων.

Ο εθισμός χαρακτηρίζεται από την μη ελεγχόμενη και επαναλαμβανόμενη ενασχόληση του ατόμου με μια ιδιαίτερα επιβαρυντική για το ίδιο δραστηριότητα. Τα αποτελέσματα του κάθε είδους εθισμού είναι κατά κανόνα καταστροφικά και αυτοκαταστροφικά με κάθε είδους κλινικά συμπτώματα.
Ο εθισμός οδηγεί στην εξάρτηση γιατί αλλάζει τη συγκεκριμένη χημεία του εγκεφάλου αλλοιώνοντας τη λειτουργία του και προσαρμόζοντάς τον σε νέες ανεξέλεγκτες από αυτόν καταστάσεις.
Ο εθισμός δεν είναι μόνο η εξάρτηση από ουσίες, αλλά και από καταστάσεις. Παρακάτω θα αναφέρουμε κάποιες από αυτές, προκειμένου να δείξουμε τη διαφορετικότητά τους και τη σημασία τους, διότι κλινικά είναι το ίδιο, αν όχι και πιο επικίνδυνες από τον εθισμό των ουσιών.
Π.χ. μια εξάρτηση από το φαγητό είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην εποχή μας χωρίς, όμως, να λαμβάνεται υπόψη ότι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι με τον εθισμό αυτό κατακλύζονται από ενοχές και οδηγούνται σε ψυχιατρικά αδιέξοδα. Κύριο σύμπτωμα είναι η πρόκληση εμετού μετά το φαγητό. Μια ιστορία που σε ατομικό και οικογενειακό επίπεδο εξελίσσεται σε αληθινό μαρτύριο.
Εθισμοί, επίσης, που οδηγούν στην κοινωνική απομόνωση και απελπισία είναι οι παραλλαγές του τζόγου. Εδώ, το παιχνίδι της επιβεβαίωσης ή απόρριψης μέσω νίκης ή ήττας οδηγεί κατά κανόνα σε συναισθηματική άμβλυνση και πανικό.
Σαν ένα τελευταίο χαρακτηριστικό παράδειγμα εθισμού λόγω εγκεφαλικής δυσλειτουργίας είναι αυτό της παρορμητικής σεξουαλικής συμπεριφοράς. Ο εθισμός αυτός πολλές φορές οδηγεί σε παραβατικές καταστάσεις, που με τη σειρά τους επιδεινώνουν τη ζωή του εθισμένου και τον οδηγούν σε φαύλο κύκλο.

Όταν ένα παιδάκι νηπιακής ή προνηπιακής ηλικίας εμφανίζει ξαφνικά ακούσια κινητικά ή φωνητικά τικ, πρέπει να γίνεται άμεση σκέψη για το σύνδρομο Tourette. Τα κινητικά και φωνητικά αυτά τικ είναι ακούσια, χρόνια σταθερά επαναλαμβανόμενα και η έντασή τους χαρακτηρίζεται από την ψυχική κατάσταση του παιδιού τη στιγμή της εμφάνισής τους.
Μπορεί να είναι σταθερά επαναλαμβανόμενες κραυγές, συσπάσεις προσώπου, στριφογύρισμα μαλλιών, τράβηγμα τριχών, χτύπημα χεριών, στροφή κορμού ή βλέμματος, τέντωμα δαχτύλων, δάγκωμα νυχιών ή και συνδυασμός κάποιων από αυτά. Κατά κανόνα υπάρχει ταυτόχρονη εμφάνιση ψυχαναγκαστικών (σταθερή πανομοιότυπη επανάληψη) και υπερκινητικών τάσεων.
Τα συμπτώματα του συνδρόμου Tourette είναι μόνιμα, αρκετές φορές, όμως, εμφανίζουν βελτίωση με την πάροδο του χρόνου και τη διαφοροποίηση των εξωτερικών συνθηκών. Η πάροδος του χρόνου, όμως, μπορεί να φέρει και ένταση των συμπτωμάτων αν αυξηθεί το περιβαλλοντικό στρες.
Η εμφάνιση του συνδρόμου είναι μεταξύ 3-6% στα παιδιά και θεωρείται σαν πιθανή αιτία μια λοίμωξη, κυρίως από στρεπτόκοκκο, σε άτομα με γενετική προδιάθεση.
Στο σύνδρομο Tourette πιστοποιείται ταχτικά εμφάνιση εγκεφαλικών δυσλειτουργιών που εντοπίζονται με την υπολογιστική – μαγνητική τομογραφία και νευροφυσιολογικά (εγκεφαλογράφημα).
Για αυτό, όταν το παιδί παρουσιάζει το σύνδρομο Tourette, επείγει η έγκαιρη νευρολογική διαγνωστική διαδικασία.