NEURO-TALKS / ΝΕΥΡΟ-ΔΙΑΛΟΓΟΙ

Παρακάτω, παραθέτουμε μια δημοσίευσή μας στο "Έθνος της Κυριακής".

ΤΟ ΘΥΜΑ ΜΙΑΣ ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΨΥΧΟΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΕΚΡΗΞΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΙ Η ΕΝΤΑΦΗ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ.
Ένα έγκλημα, όπως τόσα άλλα εγκλήματα, που έγινε πάνω στον καυγά με θύμα μια νεαρή γυναίκα, η οποία κατέληξε νεκρή ύστερα από χτυπήματα με αμβλύ όργανο που δέχτηκε από τον νεαρό σύζυγό της.
Σύμφωνα με τις ειδήσεις των εφημερίδων το έγκλημα έγινε μετά από συνηθισμένο συζυγικό καυγά. Ο δράστης εγκλώβισε το πτώμα του θύματος στο πορτμπαγκάζ του αυτοκινήτου του και στην κυριολεξία το περιέφερε σε διάφορα μέρη για να καταλήξει με την ταφή του στην παιδική χαρά, ακριβώς απέναντι από την πόρτα του σπιτιού του. Παράλληλα, αποτάθηκε σε ιδιωτικό ντέντεκτιβ, αστυνομία και κινητοποίησε πάρα πολλούς γνωστούς προκειμένου να διαλευκάνουν την εξαφάνιση της συζύγου που είχε δολοφονήσει.
Τίποτα ιδιαίτερο για μια ανθρωποκτονία, όπως, δυστυχώς, πολλές συμβαίνουν στην καθημερινότητα.
Το μόνο στοιχείο που προδίδει την ψυχοπαθολογία του δράστη είναι η διαδικασία μεταφοράς του πτώματος, πράγμα που δείχνει την αδυναμία κριτικής ικανότητας και την ταυτόχρονη διάσπαση της σκέψης και κατά δεύτερο λόγο, η πρόχειρη ταφή απέναντι από το σπίτι προκειμένου να υφίσταται «εποπτεία», θεωρώντας την ατιμωρησία δεδομένη, προφανώς μη έχοντας την κριτική ικανότητα για την κορύφωση του δράματος.
Το κοινωνικά δυσάρεστο είναι ότι ένα ακόμη νεαρό ζευγάρι πέφτει θύμα μιας θεραπείας που δεν έλαβε χώρα, που αν είχε λάβει σίγουρα θα είχε αποφευχθεί και το έγκλημα, ίσως και το πρόβλημα. Βέβαια, για αυτό δεν φταίει ούτε το σύστημα, ούτε οι οικογένειες του ζευγαριού, αλλά, τα πεσμένα αντανακλαστικά επαγρύπνησης όλων.
Τουλάχιστον, είναι μια διδαχή για τους εναπομείναντες, όταν υπάρχει υπόνοια τέτοιων ψυχολογικών καταστάσεων να επιδιώκεται η αντιμετώπισή τους έγκαιρα ασχέτως του φόβου του κοινωνικού σχηματισμού.

Υπάρχουν χαρακτηριστικά ¨κλισέ¨ δολοφονιών, όπως αυτή του αποτρόπαιου εγκλήματος της Σαντορίνης, που έχουν απόλυτα χαρακτηριστικό ψυχοπαθολογικό προφίλ.
Δηλαδή, εκφράζουν μια συγκεκριμένη διανοητική ψυχική και συναισθηματική διαταραχή, που χαρακτηρίζει την προσωπικότητα του δράστη, όπως η επίπλωση του σπιτιού την χαρακτηριοδομή του ιδιοκτήτη.
Δολοφόνοι που συνδυάζουν σαδιστικά βασανιστήρια με σεξουαλικές επιθέσεις, εκσπλαχνίσεις των θυμάτων, μεταθανάτιες κακώσεις από τέμνοντα και νήσσοντα όργανα, δολοφονίες με ακρωτηριασμούς, τελετουργικές δολοφονίες ή βιασμούς, χαρακτηρίζονται από έντονη ψυχοκινητική δραστηριότητα υποβολιμαίου τύπου και έντονη ιδεοληψία με ψυχαναγκασμό.
Πρόκειται για επαναλαμβανόμενο ¨κλισέ¨ σε τέτοιου είδους εγκληματικές πράξεις.
Όσο τα άτομα αυτά είναι σε ανάλογη ψυχιατρική αγωγή έχουμε αποφυγή αυτών των πράξεων.

Οι παραβατικές εγκληματικές πράξεις είναι πλέον καθημερινότητα. Το ιδιαίτερο σε αυτές και προκείμενο άξιο αναφοράς, είναι ο τόπος και τρόπος. Δύο εγκλήματα που συνδύαζαν αυτά τα δύο χαρακτηριστικά έγιναν στις μέρες μας σε δύο πολύ δημοφιλείς παραθεριστικούς τόπους, με αποτέλεσμα το νέο να κάνει ταχύτατα το γύρο του κόσμου και να σκεπάσει κάθε άλλο κοινωνικό ενδιαφέρον.
Στην χώρα μας, μάλιστα, ίσως συζητήθηκε και περισσότερο από τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Πρόκειται για το παιδί που σκοτώθηκε από ξυλοδαρμό μπράβων στην Μύκονο και την νεαρή κοπέλα που σφαγιάστηκε από τον άντρα της στην Σαντορίνη. Επρόκειτο και στις δύο περιπτώσεις για εγκλήματα χωρίς μοτίβο.
Όταν λείπει το ουσιαστικό κίνητρο, ελλοχεύει πάντοτε ο ψυχωτικός κίνδυνος. Και στις δύο περιπτώσεις είχαμε το ψυχιατρικό υπόστρωμα μιας τέτοιας διαδικασίας. Επρόκειτο για το εμφανές σύμπτωμα της αστήρικτης και ιδιαίτερα ακραίας ψυχωτικής βίας. Χαρακτηριστική και για τις δύο περιπτώσεις και για την έντασή της και την ωμότητά της.
Δυστυχώς, στις μέρες μας τα συμπτώματα αυτά είναι τακτικά και περνάνε απαρατήρητα διότι είναι συνηθισμένα. Είτε βασίζονται στην λήψη ειδικών ουσιών π.χ. αναβολικών (περίπτωση Μυκόνου) ή λανθάνουσας σχιζοφρενικής διαταραχής σε έντονο στρες, όπως με την δολοφονία της Σαντορίνης.
Και στις δύο περιπτώσεις αυτό που πρέπει να προσεχθεί και να ληφθεί ιδιαίτερα υπόψη είναι η πρόληψη. Περιπτώσεις επιθετικότητας πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και να αντιμετωπίζονται έγκαιρα. Τα δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα πρέπει να μας ευαισθητοποιήσουν έντονα.

Η σχιζοφρενική διαταραχή εμφανίζεται πάρα πολύ τακτικά και σαν διαταραχή της προσωπικότητας και σαν διαταραχή των γνωστικών λειτουργιών του εγκεφάλου. Έτσι, εύκολα μπορεί κάλλιστα ο κ. Τάδε, ενώ είναι τραπεζιτικός υπάλληλος, να αισθάνεται απόλυτα ενσυνείδητα ότι είναι και ο μέγας Ναπολέων, χωρίς αυτό να τον ξαφνιάζει ή να του φαίνεται περίεργο.
Το γεγονός ότι πολλοί σχιζοφρενείς προσπαθούν να τα κρύψουν αυτά, δεν έγκειται τόσο στα υπολείμματα μιας λογικής κριτικής που τυχόν ακόμη έχουν, όσο στον φόβο να μην διαφοροποιηθούν από τους υπόλοιπους ανθρώπους και να υποστούν κάποιες συνέπειες. Πολλές φορές τυχαίνει, όμως, να παρεμβάλλεται στα μεσοδιαστήματα κάποιο διάλλειμα κριτικής ικανότητας με αναλαμπές λογικής και δραστηριοποίηση της αυτοκριτικής. Εκεί ακριβώς οι ψυχοπαθείς του τύπου αυτού «λογοκρίνουν τον εαυτό τους» προσμετρούν το παραβατικό της πράξης τους και προβαίνουν σε πράξεις αυτοτιμωρίας. Αυτή η αυτοτιμωρία μπορεί ορισμένες φορές να φτάσει και στην αυτοκτονία. Τότε μιλάμε για αυτοκτονική τάση συνέπεια σχιζοφρενικής διαταραχής.
Το Χόλυγουντ κατά καιρούς έχει παρουσιάσει ταινίες με αυτό το θέμα που βρήκαν μεγάλη απήχηση στο κοινό και σπάσανε ταμεία. Ένας νέγρος ηθοποιός, ο Φρίμαν, έχει καθιερωθεί μάλιστα σαν ο καλύτερος σταρ τέτοιου είδους ταινιών και έχει τιμηθεί για αυτό. Βέβαια, τόσο στον κινηματογράφο όσο και στην εγκληματολογία τα γεγονότα αυτά έχουν μεγάλο ενδιαφέρον λόγω του αστυνομικού μυστηρίου που περιέχουν και της ανάγκης της αστυνομικής διαλεύκανσης. Πρόκειται για δύο στοιχεία που δημιουργούν τρομερό σασπένς είτε σαν γραπτό κείμενο είτε σαν σενάριο ταινίας. Ένα τέτοιο γεγονός, ψυχιατρικά ιδιαίτερα χαρακτηριστικό, είχαμε πριν λίγο καιρό στα Σκόπια.
Ένας ιδιαίτερα ταλαντούχος δημοσιογράφος, ο Βλάντο Τάνεσκι, σκότωσε τέσσερις γυναίκες, τους φόνους των οποίων κάλυψε πλήρως το αστυνομικό ρεπορτάζ της εφημερίδας του με ιδιαίτερη παραστατικότητα και αριστουργηματική αφήγηση. Στην κυριολεξία κατά χιλιάδες οι αναγνώστες περίμεναν το επόμενο ρεπορτάζ μαζί με τις φωτογραφίες και τις επεξηγηματικές αφηγήσεις. Η αναστολή κάθε κριτικής οδήγησε τον Τάνεσκι στην γλαφυρή εξιστόρηση στοιχείων του φόνου που μπορούσε να ξέρει μόνο ο δολοφόνος.
Μοιραία αυτό οδήγησε στην σύλληψή του και φυλάκισή του. Στην φυλακή αποτελείωσε την ζωή του με δραματικό τρόπο προκαλώντας τον πνιγμό του, ενώ έβαλε το κεφάλι του σε έναν κουβά με νερό. Έδωσε, δηλαδή, ακόμα και στην αυτοκτονία του μια τελετουργική διάσταση που συνηθίζουν οι ψυχοπαθείς αυτού του χαρακτήρα.