NEURO-TALKS / ΝΕΥΡΟ-ΔΙΑΛΟΓΟΙ

ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΕ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ ΚΑΖΙΝΟΥ ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΙ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΣΕ ΑΒΟΥΛΗ ΜΑΖΑ.
Η χρηματοπιστωτική κρίση της εποχής μας μπορεί να εξηγηθεί εύκολα, αν καταλάβουμε ότι οι μεγάλοι εμπορικοί και οικονομικοί σχηματισμοί στην αρχή της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, επέβαλαν μια αργή και σταθερή αποβιομηχανοποίηση της Δύσης. Παράλληλα, δημιουργήθηκε ένα νέο μπλοκ καταμερισμού εργασίας στις χώρες του τρίτου κόσμου, όπου το εργατικό κόστος και κυρίως, σε Ινδία και Κίνα, ήταν ελάχιστο, άρα, τα περιθώρια κέρδους τεράστια.
Όταν, λοιπόν, άρχισε η υπερπαραγωγή έναντι πολύ φθηνής εργατικής αμοιβής σε αυτές τις χώρες, μοιραία άρχισε και η συσσώρευση ενός μεγάλου οικονομικού πλούτου, βέβαια, από πολύ λίγους ανθρώπους που είχαν πρόσβαση, με αποτέλεσμα αυτά τα χρήματα πάλι τούμπαλιν να επενδυθούν στη Δύση και όχι σε έργα υποδομής στις χώρες παραγωγής.
Βέβαια, αυτό που προτιμούσαν όλοι αυτοί οι επενδυτές, σέβονταν περισσότερο ή και εμπιστεύονταν πιο πολύ ήταν οι αμερικάνικες τράπεζες. Το αποτέλεσμα ήταν η συγκέντρωση μιας τεράστιας ρευστότητας, η οποία έδινε τη δυνατότητα σε έναν τεράστιο πάλι όγκο πολιτικών κινήσεων, όπως ήταν οι πόλεμοι στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν, και η χρηματοδότηση άλλων υψηλού ρίσκου καταστάσεων, ή ακόμη και τραπεζιτικών προϊόντων, σαν αυτά των φτηνών τραπεζιτικών δανείων (σαπ-ράιμς) ή άλλα πακέτα, όπου με τη σειρά τους πάλι βγαίνοντας στην αγορά συγκέντρωναν, δήθεν για τη διασπορά του κινδύνου, χρήματα και από επώνυμες τράπεζες, τόσο της Αμερικής, όσο και της Ευρώπης.
Όταν έσκασε πλέον η βόμβα και αυτά τα «τοξικά» αποθέματα βρέθηκαν να έχουν πλημμυρήσει, σαν τους ιούς των κομπιούτερ, όλα τα τραπεζιτικά υπόγεια και τις θυρίδες, που φτάνουν σε μαγικούς αριθμούς δισεκατομμυρίων, άρχισε πλέον ο αλληλοσπαραγμός και η άρση της εμπιστοσύνης από τον ένα συμμετέχοντα στον άλλον, είτε ήταν πρόσωπα είτε ήταν τράπεζες.
Το αποτέλεσμα ήταν μια σιγή τάφου σε όλο το τραπεζιτικό σύστημα και μια πλήρη αδυναμία με τεράστια φοβία για οποιαδήποτε συνδιαλλαγή. Και ασφαλώς, μετά κύλησε η κρίση και μαζί με την κρίση, «χύθηκε αίμα» σε όλες τις τηλεοράσεις του κόσμου, με αποτέλεσμα οι «τοξικές» πληροφορίες των τοξικών προϊόντων να πάνε στα τοξικά μυαλά των τηλεθεατών και πλέον, όλα γυρίζουν κάτω από το πέπλο του μυστηρίου, της αμφιβολίας, και του δηλητηριασμένου νου.
Δυστυχώς, αυτή η κατάσταση θα γυρίσει την οικονομία πολλά χρόνια πίσω και θα οδηγήσει πολλούς ανθρώπους στην καταστροφή.

Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
Χρόνια ολόκληρα έχουμε διδαχτεί και έχουμε δει πως πάντοτε, όποτε υπάρχει η κρατική παρέμβαση, ο πολίτης επαφίεται σε αυτή και εφησυχάζει σε ότι αφορά την προσωπική του δραστηριότητα και τις αντιδράσεις του απέναντι στις κοινές κρατικές υποχρεώσεις. Κάτι τέτοιο συμβαίνει τώρα και στην Αμερική με την μεγάλη κρίση που απειλεί να έρθει σε Ευρώπη και Ασία.
Η κλασσική καπιταλιστική συνταγή των αγορών είναι η αυτορρύθμιση. Η ίδια η αγορά μετρά τις ανάγκες της, τις υποχρεώσεις της, τις βάζει σε μια ζυγαριά, τις υπολογίζει και αφήνει να έρθει η λύση.
Εάν αυτή η λύση δεν είναι ικανοποιητική, τότε απλά αυτός που παίρνει το ρίσκο, εν προκειμένου οι μεγάλες επενδυτικές τράπεζες στην Αμερική, πτωχεύει, τα χάνει, πάει στο περιθώριο και ξαναρχίζει από την αρχή.
Εδώ έχουμε και το κλασσικό παράδειγμα των επενδυτικών τραπεζών της Αμερικής, οι οποίες απλά δεν πρόσεχαν, χορηγούσαν χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις στεγαστικά δάνεια, δηλαδή, θαλασσοδάνεια, τα οποία πολλές φορές με την κρατική προστασία δεν ήταν γνωστό αν ποτέ θα πληρωθούν. Αναμενόμενα το σκάσιμο των δανείων αυτών θα φέρει μια αναστάτωση, θα φέρει, και τοπικά ίσως και παγκόσμια λόγω της έκτασής του, μια ανησυχία.
Αυτό, όμως, αφορά αυτούς που ξεκίνησαν αυτήν την διαδικασία και είναι γνωστόν ότι όποιος παίζει με την φωτιά, θα δεχτεί και εγκαύματα .
Μέχρι εδώ είναι κατανοητό πλέον για όλους μας και από εκεί και πέρα αρχίζει ο παγκόσμιος τύπος, ίσως για να πουλήσει φύλλα, ίσως για να βρει την εύκολη λύση, να προπαγανδίζει το τέλος του νεοφιλελευθερισμού, και πιθανόν ολόκληρου του καπιταλισμού, και την επαναφορά του σοσιαλισμού και της κοινωνικής επανάστασης. Αυτό, βέβαια, απαιτεί πάλι σαν σανίδα σωτηρίας την παρέμβαση του κράτους να ικανοποιήσει το άγχος του μικρού πολίτη.
Κάτι τέτοιο αρνήθηκε και λογικά το αμερικανικό κογκρέσο το οποίο ξερά είπε ότι δεν είναι κρατική υπόθεση η πτώχευση των επενδυτικών τραπεζών.
Οι Αμερικάνοι έχουν δει αυτό το έργο, το γνωρίζουν από το 1929 και ξέρουν πάρα πολύ καλά ότι η κρατική παρέμβαση και η σωτηρία ήδη αποτυχημένων οικονομολόγων, που στήριζαν τις επενδυτικές τράπεζες, θα ξαναφέρει μετά από λίγο αυξημένο χρέος, καινούριες υποχρεώσεις και κατά κύριο λόγο αύξηση της ανεργίας.
Οι ίδιες οι αγορές μπορούν να βρούν την λύση αυξάνοντας, βέβαια, τα επιτόκια τα οποία, όμως κανείς δεν υποχρεώνεται να πάει να δανειστεί με αυτά. Εάν δηλαδή η αγορά απορρίψει αυτή την αύξηση θα έχουμε και μειωμένη πτώση των επιτοκίων. Έτσι, για την ιστορία, παλιά στην Ελλάδα στις αρχές του 1980 δανειζόμασταν από τις τράπεζες με 20% και 25%. Δεν ήρθε τότε καμία παγκόσμια κρίση, αντίθετα, συνεχίζοντας με την αυτορρύθμιση της αγοράς είχαμε την οικονομική άνοδο την οποία απολαμβάνουμε σήμερα.
Πρόκειται για λανθασμένη ψυχολογία, εάν αφήσουμε να πιστεύουμε ότι το τέλος των αμερικανικών τραπεζών μπορεί να επηρεάσει την ζωή μας. Απλώς πρέπει αυτό για ορισμένους να γίνει πιστευτό, προκειμένου να απολαύσουν την κρατική προστασία και να σωθούν οι ίδιοι.
Για τον απλό πολίτη, το ξεκάθαρο μυαλό και η αυτογνωσία ότι όλα πηγάζουν από την δική του αγοραστική δύναμη και από τον δικό του τρόπο ζωής πρέπει να γίνει συνείδηση.

ΑΜΗΧΑΝΙΑ, ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ, ΠΑΝΙΚΟΣ: ΤΑ ΤΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ
Οι Γερμανοί είναι πάντα πρακτικοί άνθρωποι και για ό,τι συμβεί στις αναλύσεις τους και για όποια καταστροφή και αν έρχεται, από οποιαδήποτε μεριά δική τους ή ξένη, αναλύουν τα πράγματα πρακτικά και τα ονομάζουν με το όνομά τους.
Αυτό βοηθάει στην καλύτερη θεώρηση και εκτίμηση των πραγμάτων και δίνει την δυνατότητα να αποφευχθούν μελλοντικά λάθη. Έτσι, λοιπόν, αυτό το φαινόμενο της πτώσης των γιγαντιαίων αμερικανικών οικονομικών κολοσσών το ονόμασαν «καπιταλισμό του καζίνου».
Η έκφραση αυτή καθιερώθηκε στην γερμανική αγορά μετά από την πτώση του μεγαλύτερου ασφαλιστικού οργανισμού, της AIG, η οποία σημειωτέων έχει και δύο θυγατρικές στην Ελλάδα, και η οποία επιχειρεί, μετά από ένα δανεισμό εκατό δισεκατομμυρίων, μήπως και γλυτώσει το κραχ και μαζί με αυτήν και οι ασφάλειες των πελατών της.
Μόργκαν Στάνλευ, Γκόλντμαν Σαξ, Λέμαν Μπράδερς, Μέριλ Λίντς: πρόκειται για μυθικά ονόματα πριν από λίγους μήνες στον χώρο των τραπεζών, τα οποία το ένα μετά το άλλο κατέρρευσαν, με αποτέλεσμα να παρασύρουν σε οικονομικό μαρασμό και καταστροφή εκατομμύρια ανθρώπους, οι οποίοι πλέον δεν έχουν άλλη προοπτική οικονομικής επιβίωσης.
Το σημαντικότερο όλων είναι ότι η επίσημη αμερικανική κυβέρνηση δια του προέδρου της, Τζορτζ Μπους, προσπαθώντας να απαλύνει τις εντυπώσεις, δημιούργησε μια ασφαλιστική δικλείδα, κατά την οποία επιχειρεί να κοινωνικοποιήσει τα χρέη των τραπεζών και να τους αφήσει να ιδιωτικοποιηθούν τα κέρδη.
Βλέπει κανείς και τις προεκτάσεις που έχουν όλα αυτά και στην δική μας οικονομία. Βέβαια, ο πρωθυπουργός μας βγαίνει καθησυχαστικός, όσο ακόμη είναι στην θέση του, και λέει ότι οι ελληνικές και ευρωπαϊκές τράπεζες είναι προστατευμένες από το σύστημα και ότι δεν θα έχει αυτό συνέπειες στην καθημερινότητά μας.
Βέβαια, αυτό δεν αληθεύει, διότι ήδη τρέχουμε με ένα έλλειμμα 3%, ήδη οι τράπεζες αποφάσισαν τα, κατά την γνώμης τους επισφαλή δάνεια, και εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες θα βρεθούν σε οικονομικό αδιέξοδο.
Κάτω από αυτές τις συνθήκες, άσχετα με τις τυχόν πρόσκαιρες διαβεβαιώσεις, από όπου και αν προέρχονται, από όσο επίσημα χείλη και αν είναι, έρχεται ο πανικός της οικονομίας του καζίνου, η οποία βασίζεται στο πουθενά και έχει τέλος την άβυσσο.

Στα καφενεία όταν κάποιοι παίζουν παράνομα τυχερά παιχνίδια με την τράπουλα, είθισται το καφενείο κάθε τόσο από το ποσό που είναι συγκεντρωμένο πάνω στο τραπέζι να ανασύρει ένα κομμάτι, ένα ποσοστό γύρω στο 10%, που εξυπηρετεί τις ανάγκες του χώρου. Αυτή η όλη κίνηση χαρακτηρίζεται και είναι γνωστή μεταξύ των χαρτοπαικτών ως «γκανιότα».
Θεωρείται δε η γκανιότα μια απόλυτη λογική συνέχεια του παιχνιδιού, γιατί πάνω από όλα πρέπει να συντηρηθεί ο χώρος στον οποίο γίνονται οι συναλλαγές, εν προκειμένω, χαρτοπαικτικές.
Κάτι ανάλογο είναι και οι επενδυτικές τράπεζες. Σε αντίθεση με τις εμπορικές τράπεζες, οι επενδυτικές έχουν μία λογική γκανιότας, που προσφέρει ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών: αγοράζει – πουλάει μετοχές ή ομόλογα για λογαριασμό πελατών, προσφέρει υπηρεσίες συμβούλου σε εταιρείες, πραγματοποιεί συναλλαγές ιδίων κεφαλαίων, και είναι πάντα κερδισμένη, γιατί από όλα αυτά παίρνει μια συμμετοχή, τη δική της γκανιότια.
Οι λεγόμενες επενδυτικές τράπεζες εμφανίστηκαν πριν από πολλά χρόνια. Μία τέτοια είναι η Μόργκαν Στάνλευ, η Λέμαν, η Γκόλντμαν Σακς, η Μέριλ Λινκ. Δηλαδή, είναι οι μεγάλες τράπεζες που βλέπουμε να φαληρίζουν ή η μία μετά την άλλη να απορροφώνται από τις εμπορικές τράπεζες και να αποτελούν σιγά – σιγά παρελθόν.
Αυτές οι τράπεζες προέκυψαν κατά κύριο λόγο μετά το οικονομικό κραχ του 1929 στην Αμερική, όπου πλέον δεν υπήρχαν χρήματα, και άρχισαν να παίζουν με το λεγόμενο «Μάρτζινγκ», που σημαίνει δανεισμό. Δηλαδή, για να συνεχίσουν να παίρνουν τη γκανιότα αναγκάζονταν ή επεδίωκαν στον πανικό και στην επιιθυμία κέρδους από εθισμένους πελάτες, μεγαλομετόχους, ή από άλλες τράπεζες ή γενικώς, παίκτες, να παίρνουν κεφάλαια, αληθινά ή υπό υπόσχεση, ή ανταλλαγές με άλλα είδη, προκειμένου να μπορούν να εισπράξουν τη γκανιότα.
Αυτό, βέβαια, και με έναν απλό λογισμό ή μια απλή σκέψη έπρεπε να προβλεφθεί ότι κάποτε θα είχε ένα τέλος. Στον πανικό, όμως, και στον εθισμό που κυριαρχούσε όλα αυτά τα χρόνια, και κατά κύριο λόγο, στην ανάγκη για να βγάλουν πολλά, έπρεπε να εκμεταλλευθούν τον πανικό των πελατών. Αυτές οι τράπεζες άνθιζαν σε εποχές κρίσης.
Έτσι, λοιπόν, κάποια στιγμή που τα κεφάλαια είχαν ξεφύγει πάρα πολύ, δηλαδή, το ποσό στο τραπέζι «χόντραινε» πολύ, αλλά τα λεφτά δεν ήταν κανενός, διότι ο ένας δάνειζε τον άλλον, ήρθε η ώρα να «παίξουν τα ρέστα τους». Αυτό ήταν με τα κεφάλαια υψηλού ρίσκου κατοικιών, τα λεγόμενα «σαπράιμ». Εκεί πέρα, όλες αυτές οι τράπεζες δανείστηκαν από παντού και έβαλαν στο τραπέζι τα «ρέστα» τους.
Ακριβώς αυτή τη στιγμή και από οικονομικές συγκυρίες και από υγιή αντίληψη κάποιων ελέγχων, π.χ. των Ευρωπαίων, βρέθηκε ότι ο βασιλιάς είναι ο γυμνός. Υπήρχε, βέβαια, το αντικείμενο ‘κατοικία’, αλλά, οι αγοραστές ήταν επίπλαστοι. Έπαιζαν με λεφτά που είχαν δανειστεί από τράπεζες που είχαν δανειστεί από αλλού και το χρήμα δεν ήταν πλέον ρευστό, αλλά, είχε μια αόριστη έννοια.
Έτσι, λοιπόν, όταν εμφανίστηκαν τα χαρτιά πάνω στο τραπέζι ήταν όλοι χαμένοι και έπρεπε να καλυφθεί το κενό. Το κενό είχε σαν αποτέλεσμα να αποσυρθούν όλοι αυτοί οι μεγάλοι κολοσσοί και να μην εμφανιστεί ξανά κανένας από αυτούς. Δηλαδή, ήρθε η ώρα των μεγάλων επενδυτικών τραπεζών της Αμερικής και ξαναγυρίζουμε στη γνωστή εμπορική τραπεζιτική διαδικασία, όπου ο καθένας δανείζεται αυτά που μπορεί να γυρίσει πίσω και οι εγγυήσεις είναι αληθινές εγγυήσεις.
Το τελικό πλέον δίδαγμα είναι ότι δεν υφίσταται καμία ουσιαστική αγορά της νεοφιλελεύθερης νεοκαπιταλιστικής κοινωνίας, αλλά, απλώς όλα είναι ένα παιχνίδια εγκεφαλικό, της αντίληψης, της νόησης, της διανόησης, του φόβου, του πανικού. Μπερδεμένα όλα αυτά μέσα στον ανθρώπινο εγκέφαλο φέρνουν στο τέλος τον πανικό στον ύψιστο βαθμό, που γεννάει το αμόκ και την τάση φυγής, και βλέπουμε όλοι αυτό που εμείς ονομάζουμε παγκόσμιο κραχ και κρίση του καπιταλισμού.