NEURO-TALKS / ΝΕΥΡΟ-ΔΙΑΛΟΓΟΙ

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΟΣΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΛΛΩΝ ΧΙΛΙΑΔΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΟΥΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΟΝΤΩΣ ΜΕΡΙΚΑ ΣΗΜΑΔΙΑ, ΜΕΡΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΜΙΑΣ ΚΑΛΗΣ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ.
Τα σημάδια που θα αναφέρω παρακάτω ή οι κλινικές ενδείξεις, καθώς και άλλες παρατηρήσεις, είναι αποτέλεσμα συγκέντρωσης πολλών δημοσιεύσεων, που κατά καιρούς ανέφεραν ενδεικτικά σημεία, τα οποία μιλούν για μια πολύ καλή πρόγνωση στη σκλήρυνση κατά πλάκας.
Ένα από τα κυριότερα είναι το φύλο. Έχει παρατηρηθεί ότι στις γυναίκες η πρόγνωση, σε ότι αφορά ακόμη και το παράδειγμα των επιγόνων (δες: http://aboutsclerosis.blogspot.com/2009/01/blog-post_5072.html), είναι πολύ καλύτερη απ’ ότι στους άνδρες.
Επίσης, ένα ουσιαστικό σημείο είναι ότι η πρόγνωση είναι καλή αν εμφανιστεί πριν το 35ο έτος της ηλικίας.
Σε αυτή την περίπτωση συνηγορεί επίσης και το γεγονός αν έχουμε περισσότερο αισθητικές, παρά κινητικές διαταραχές.
Μάλιστα, όσο λιγότερες είναι αυτές οι αισθητικές διαταραχές και όσο πιο περιορισμένες εμφανίζονται, τόσο καλύτερος είναι ο δείκτης πρόγνωσης.
Μια καλή πρόγνωση προαγγέλλουν επίσης οι σύντομες, επαναλαμβανόμενες και εύκολα εξαφανιζόμενες ώσεις τα δύο πρώτα χρόνια της πορείας.
Βέβαια, η πρόγνωση αυτή κορυφώνεται ως πάρα πολύ καλή, εάν αυτό συμβαίνει με μια ώση, η οποία εντός μίας εβδομάδος υποχωρεί τελείως και δεν ξαναεμφανίζεται.
Επίσης, είναι πάρα πολύ καλή η ένδειξη για μια ικανοποιητική πρόγνωση, όταν αυτή ξεκινάει με τον δείκτη κάτω από το σημείο 3 της σκάλας Kurtzke (EDSS).
Πρέπει επίσης να πούμε πως όσο πιο ήσυχος είναι ο ασθενής, με λιγότερες εξάρσεις, τάσεις για ακραία κατανάλωση δυνάμεων και στρεσσογόνων καταστάσεων και προσέχει τον εαυτό του ιδιαίτερα από τα κρυώματα, τόσο πιο καλή είναι και η πρόγνωση.

Πέρα από την κλασική σκάλα Kurtzke (http://neurotalk.blogspot.com/2009/01/blog-post_27.html), υπάρχει και η σκάλα MSFC (Multiple Sclerosis Functional Composite Score), η οποία, χωρίς να δίνει εξαιρετικά διαφορετικά αποτελέσματα, δείχνει την συνδυαστική ικανότητα μεταξύ διαφορών λειτουργιών.
Οι ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας αυξάνονται συνεχώς για τρειςς βασικούς λόγους:
Α) τα σημερινά διαγνωστικά στοιχεία έχουν τέτοια ευαισθησία που μπορούν να συλλάβουν και το παραμικρό εύρος συμπτωμάτων
Β) το ευδόκιμο ζωής έχει ανεβεί πάρα πολύ, άρα κατά ακολουθία αυξάνονται και τα περιστατικά
Γ) η ένταση και το στρες της καθημερινότητας φέρνουν την έκρηξη των συμπτωμάτων σε πάρα πολλούς ασθενείς, που σε άλλες περιπτώσεις θα είχανε μείνει σιωπηλά.
Για την τελευταία περίπτωση ένας τρόπος μέτρησης, που ξεκινάει και αυτός από τα αμερικάνικα πανεπιστήμια και δημοσιεύτηκε το 1999, είναι αυτός της MSFC, όπου στην περίπτωση των ασθενών με σκλήρυνση κατά πλάκας, πέρα από την λειτουργικότητα, λαμβάνεται υπόψη και η σχέση μεταξύ διαφόρων δυνατοτήτων π.χ. η σχέση λειτουργικότητας των κάτω άκρων ως προς την δυνατότητα βάδισης. Στην προκειμένη περίπτωση, μετράται ο αναγκαίος χρόνος που χρειάζεται ο ασθενής προκειμένου να διασχίζει 7,6 μέτρα.
Ένα δεύτερο ουσιαστικό σημείο είναι ο συντονισμός βραχίονα με την λειτουργικότητα άκρας χειρός. Εδώ μετράται ο χρόνος που χρειάζεται ο ασθενής, προκειμένου να εκτελέσει μια συγκεκριμένη εργασία με το χέρι (δες εικόνα).
Και τρίτο και ουσιαστικότερο, πρόκειται για το λεγόμενο τεστ PASAT-3 (Pased Auditory Serial Addition). Εδώ πρόκειται για ένα απλό τεστ της πρόσφατης μνήμης.
Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων και το σκορ που προκύπτει, ακόμα καλύτερα και σε σύγκριση με το σκορ της κλίμακας Kurtzke, δίνουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για την κατάσταση του ασθενούς.
Για τους κλινικούς γιατρούς είναι ένα πάρα πολύ χρήσιμο εργαλείο, προκειμένου να ελέγχουν τη σωματική κατάσταση και την πρόοδο θεραπείας και πορείας ασθενούς.

Η ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΠΟΛΥ-ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΡΡΩΣΤΙΕΣ, ΟΠΟΥ Η ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ, ΤΟΣΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ, ΟΣΟ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ.
Σχεδόν εδώ και μισό αιώνα οι κλινικοί γιατροί βλέποντας την μεγάλη ανάγκη της ακριβής μέτρησης της βαρύτητας των συμπτωμάτων της σκλήρυνσης κατά πλάκας, επιχειρούσαν κατά καιρούς με διάφορους κλινικούς τρόπους να επινοήσουν κλίμακες προσδιορισμού της.
Έγιναν πολλές και διάφορες προσπάθειες, αλλά τα αποτελέσματα ήταν πενιχρά, λόγω του ότι η κάθε κλινική, ή ακόμη περισσότερο ο κάθε γιατρός, είχε το δικό του σχέδιο και επέμενε στο δικό του πλάνο.
Ώσπου το 1983 ο γιατρός JF-Kurtzke στο Κλίβελαντ εντόπισε την λεγόμενη κλίμακα ανικανότητας για τη σκλήρυνση κατά πλάκας, που έγινε και γνωστή με το όνομά του σαν Expanded Disability Status Scale (EDSS).
Ο Kurtzke προσδιόριζε την βαρύτητα των συμπτωμάτων με τρία βασικά στοιχεία: το περπάτημα του ασθενούς, τη χρήση του αμαξιδίου από τον ίδιο και την κατάκλιση.
Χρησιμοποιώντας διάφορους σχεδιασμούς δημιούργησε μια σκάλα από το μηδέν, που ήταν το απόλυτα φυσιολογικό, έως το 10, που τελείωνε με τον θάνατο.
Στο σχεδιάγραμμα που παραθέτουμε δείχνει με εικόνες και εξηγήσεις τον τρόπο σκέψης και αξιολόγησης των συμπτωμάτων της σκλήρυνσης κατά πλάκας με την δικιά του εμπειρία.
Σήμερα, παγκόσμια και σχεδόν από όλους του νευρολόγους, η σκάλα εκτίμησης συμπτωμάτων κατά Kurtzke είναι πλέον αποτελεσματική, όσον αφορά εκτίμηση και κατανόηση μεταξύ θεραπόντων γιατρών ή και ασθενών και γιατρών.
Βέβαια, υπάρχουν και άλλες κλίμακες για πιο εξειδικευμένες τοποθετήσεις ή μετρήσεις ή συνδυασμούς, αλλά αυτές είναι αποκλειστικά για ειδικούς και κάτω από συγκεκριμένες περιστάσεις.
Ο ασθενής ή οι συγγενείς αν μάθουν την σκάλα Kurtzke, λέγοντας ακριβώς τους πόντους ή τη βελτίωση ή τη χειροτέρευση σε πόντους είναι σαν να δίνουν στον γιατρό την δυνατότητα μιας πλήρους εξέτασης.