NEURO-TALKS / ΝΕΥΡΟ-ΔΙΑΛΟΓΟΙ

ΔΥΟ ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ, Ο ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΙ Η ΈΝΤΑΣΗ ΕΝΟΣ ΟΠΤΙΚΟΥ ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΟΣ, ΠΑΙΖΟΥΝ ΈΝΑ ΙΔΙΑΤΕΡΟ ΡΟΛΟ ΣΤΗΝ ΌΡΑΣΗ.
Πρόκειται για το χρόνο και την ένταση με την οποία τα γαγγλιοκύτταρα του αμφιβληστροειδούς «δίνουν» προς το εσωτερικό του εγκεφάλου τα διάφορα αιχμηρά δυναμικά που προκύπτουν μετά από τον ερεθισμό τους. Ανάλογα λοιπόν με αυτές τις δυο παραμέτρους, τα δυναμικά αυτά προχωρούν προς διάφορους σχηματισμούς με «οπτική» δραστηριότητα, σε ότι αφορά φόρμες, χρώματα, κινήσεις  ή το συντονισμό όλων αυτών μαζί. Αυτό είναι ένα αποτέλεσμα  ακριβώς του συντονισμού του χρόνου και της έντασης του ερεθισμού που δέχονται τα κύτταρα τα ερεθίσματα. Διαφορές ή ακανόνιστες καταστάσεις, ως προς τη σχέση  αυτή, έχουν σαν συνέπεια τη μορφή πολλών νοσολογικών καταστάσεων. Έτσι λοιπόν στη νευρολογία, όταν έχουμε μια παθολογική κατάσταση σε σχέση  με το τμήμα αυτό, πρέπει να πηγαίνουμε τη διερεύνηση από την ανάποδη.
Δηλαδή, ψάχνουμε πρώτα ποιά είναι τα συμπτώματα και μετά μπορούμε να τα συνδυάσουμε με τη τυχόν βλάβη που υπάρχει σε συγκεκριμένο μέρος του εγκεφάλου με συγκεκριμένη ένταση ή εμφάνιση με διαφορά χρονικής φάσης. Είναι βέβαια μια επίπονη δουλειά που κάνει τη νευρολογία ένα πολύ δύσκολο κλάδο. Από την άλλη όμως μεριά, ακόμη επιστημονικά και τεχνικά δεν έχουμε φτάσει στο σημείο να μπορούμε να ελέγξουμε πρωτογενώς τη βλάβη εκεί που ακριβώς δημιουργείται σαν ηλεκτροχημική δυσλειτουργία σε κυτταρικό επίπεδο. Πρέπει όμως για παρηγοριά να αναφέρουμε ότι τα τελευταία χρόνια προς την κατεύθυνση  αυτή έχουν γίνει γιγαντιαία βήματα και αναμένεται να γίνουν ακόμη μεγαλύτερα.

Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΝΟΣΤΑΛΓΙΚΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ
Το καρέλι (νοσταλγικό αντικείμενο) ιδιαίτερα για παιδιά που ζούσαν στην ύπαιθρο κοντά σε ποτάμια χωρίς γέφυρες υπάρχει ακόμη το καρέλι, δεν μετατρέπει όμως παιδιά, είδος σπάνιο στην ελληνική ύπαιθρο. Όσοι το χρησιμοποίησαν το βρίσκουν τακτικά στις θύμησές τους ιδιαίτερα όταν βρέχει.

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΜΑΘΑΙΝΕΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΝΑ ΦΟΒΑΤΑΙΟ φόβος και ο πανικός είναι αθροιστικές υποθέσεις. Τραυματικά βιώματα δίνουν μαθήματα φόβου και πανικού στον εγκέφαλο. Όσο πιο τακτικά επαναλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο και ένταση δημιουργούν ένα βιολογικό αποτύπωμα που αφήνει πλέον ανατομικές και αξεπέραστες βλάβες στον εγκέφαλο. Αν συμβεί αυτό είναι τρομερά δύσκολο στον εγκέφαλο να σβήσει το αποτύπωμα του φόβου και να αφήσει το άτομο να ζήσει χωρίς πανικό. Ύστερα από αυτό θα πρέπει να τεθεί ολόκληρη βιοχημική λειτουργία για να μπορέσει να το αποθηκεύσει.

Η ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΣΤΙΓΜΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΧΕΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ.
Η σκλήρυνση κατά πλάκας κατά την «έφοδό» της στην αρχή προσβάλει κυρίως την όραση. Ή το ένα μάτι μόνο με τη μορφή της οπισθοβολβικής πάρεσης ή προσβάλλοντας και τα δύο μάτια σαν θάμβος, φωταψίες ή και μερική ή ολική τύφλωση.
Παράλληλα, ένα από τα πιο τακτικά συμπτώματα εφόδου είναι οι οφθαλμικές παρέσεις. Δηλαδή, η αδυναμία μετακίνησης του οφθαλμού προς μία κατεύθυνση. Δεύτερα σε συχνότητα είναι τα συμπτώματα των παρέσεων και διαταραχών της αίσθησης (μυρμηγκιάσματα – μουδιάσματα). Όλη αυτή η ομάδα συμπτωμάτων προχωρώντας η ασθένεια παίρνει τη μορφή κεντρικών παρέσεων.
Σε δεύτερο στάδιο εμφάνισης έρχονται τα συμπτώματα που προκύπτουν επηρεασμένα από τις πρωτογενείς φθορές της, π.χ. η οστεοπόρωση και οι πόνοι που προκύπτουν εξαιτίας της ακινησίας και δυσλειτουργίας των νεύρων.
Ξεκινώντας από αυτή την κατανομή, γνωρίζουμε το στάδιο φθοράς και τον τρόπο αντιμετώπισης της νόσου.

ΤΑ ΕΝΤΟΝΑ ΒΕΒΙΑΣΜΕΝΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΑ ΜΕΤΡΑΕΙ Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΓΙΑ ΠΙΟ ΧΡΟΝΟΒΟΡΑ ΑΠΟ ΟΤΙ ΗΣΥΧΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ ΙΔΙΑΣ ΧΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ.
Ο εγκέφαλός μας δε διαθέτει κανένα «κεντρικό ρολόι». Αντίθετα, απασχολεί πολλούς μικρούς νευρωνικούς σχηματισμούς για να προσδιορίσει το χρόνο διαφόρων οργάνων ή κυττάρων με διαφορετικό τρόπο.
Τελικά, όλα αυτά τα χρονικά διαστήματα συντονίζονται από ένα εγκεφαλικό νευρωνικό υπερτόξο σε μία αντίληψη. Το νευρωνικό αυτό ρυθμιστικό υπερτόξο είναι μεταξύ ραβδωτού σώματος, θαλάμου, προμετωπιαίου και κροταφικού λοβού.
Το απρόβλεπτο γενικά παίζει μεγάλο ρόλο στην αντίληψη του χρόνου. Π.χ. το ρολόι του μυαλού μας τρέχει τρελά, όταν τα γεγονότα είναι πολλά, και αργά όταν είναι λίγα.
Έτσι, όταν φέρνουμε στο μυαλό μας έντονα γεγονότα, έχουμε την εντύπωση ότι έχουν διαρκέσει περισσότερο από ισόχρονες ήσυχες περιόδους. Ανάλογο, λοιπόν, από το μνημονικό ίχνος είναι και η αίσθηση της χρονικής διάρκειας. Δηλαδή, όσες περισσότερες μνήμες έχουμε για κάποιο γεγονός, τόσο μεγαλύτερη διάρκεια πιστεύουμε ότι είχε.
Έτσι, λοιπόν, για τα παιδιά π.χ. κάθε καινούριο γεγονός είναι μεγάλης χρονικής διάρκειας, ενώ για τους γέρους, η εμπειρία αυτού του γεγονότος, που το ζήσανε πολλαπλές στιγμές, είναι πολύ σύντομη.
Για αυτό και τα μεν παιδιά με την ανώριμη μνήμη αισθάνονται ότι ο χρόνος κυλά αργά, ενώ οι ηλικιωμένοι με την φορτωμένη μνήμη αισθάνονται ότι ο χρόνος τρέχει πολύ γρήγορα.

Μια συγκλονιστική ταινία, και από πλευράς τεχνικής και περιεχομένου, το «PVC-1» του Σπύρου Σταθουλόπουλου (εικ.1), επεξεργάζεται το θέμα αυτό με τη ζωντάνια ενός ντοκιμαντέρ, αν και πρόκειται για ένα ψυχολογικό θρίλερ. Πρόκειται για μια ιστορία που εξελίσσεται στην Κολομβία, όπου σε μια γυναίκα κάποιοι «κακοί» βάζουν μία βόμβα (εικ.2) , η οποία μπορεί ανά πάσα στιγμή με ένα μηχανισμό να εκραγεί σκοτώνοντας την ίδια και τους τριγύρω.

Το θέμα δεν είναι κοινότυπο, γιατί το περιεχόμενο της ταινίας αφιερώνει τη δυναμική του όχι στην πλοκή των σκηνών και στην έντασή τους, αλλά, στο παιχνίδι του χρονομέτρου, του πιθανού θανάτου με την υπό προϋποθέσεις συνέχιση ζωής. Για το θεατή είναι σίγουρα συγκλονιστικό γιατί πιθανώς πρώτη φορά να έρχεται σε σύγκρουση με το θέμα τόσο ωμά και σε μεγάλο ποσοστό αναμένεται να συγκινήσει με το μοτίβο της «ζωής που πάει και χάνεται» και της αναμέτρησης του χρόνου, της βιολογικής οντότητας που οδεύει στο τέλος, που θα προκαθορίσει κάποιος άλλος. Ο κάποιος άλλος, βέβαια, δεν είναι ο «καλός Θεούλης», αλλά, το χέρι ή η σκέψη ενός ταραγμένου διανοητικά, τελούντος σε σύγχυση ατόμου. Είναι ουσιαστικό πως η σύλληψη αυτού του θέματος, που μόνο οι γιατροί της εντατικής νοσοκομείου είναι σε θέση να ενστερνιστούν αμέσως, συλλαμβάνεται από ένα νεαρό παιδί με αμιγείς καλλιτεχνικές τάσεις και ενδιαφέρουσα καλλιτεχνική καριέρα. Το ίδιο έργο, όμως, αφήνει το ερέθισμα «πότε είναι η σειρά μου; Πόσος είναι ο χρόνος μου; Πότε τελειώνει ο χρόνος μου;»