NEURO-TALKS / ΝΕΥΡΟ-ΔΙΑΛΟΓΟΙ

Ο υδροκέφαλος προκύπτει από την παθολογική συσσώρευση εγκεφαλονωτιαίου υγρού – το υγρό που προστατεύει τον εγκέφαλο από τους κραδασμούς – στον εσωτερικό και εξωτερικό χώρο του εγκεφάλου.
Η παθολογική αυτή κατάσταση φέρνει διαταραχές της ισορροπίας, ακράτεια και εκπτώσεις στην μνήμη και την κριτική ικανότητα. Το δυσάρεστο είναι ότι αυτή η κατάσταση διαγιγνώσκεται δύσκολα λόγω αργής (σε χρόνια) εμφάνισης των συμπτωμάτων μέχρι αυτά να γίνουν εμφανώς αντιληπτά.
Μια από τις πολλές αιτίες ανάπτυξης του υδροκέφαλου είναι και το αλκοόλ και οι ναρκωτικές ουσίες, κυρίως, χασίς και κοκαΐνη.
Εδώ η διάγνωση είναι ακόμη δυσκολότερη, γιατί ακόμη και όταν εμφανίζονται τα προβλήματα που αναφέραμε παραπάνω, αποδίδονται στην χρήση, και όχι στις αλλοιώσεις που προκαλεί στον εγκέφαλο η χρήση.
Το αποτέλεσμα είναι να μην λαμβάνεται ιατρική μέριμνα και να συνεχίζεται ο φαύλος κύκλος του προβλήματος. Δηλαδή, πέρα από την εμφανή εικόνα του εθισμού, έχουμε και την «υπόγεια διαδρομή» της ανάπτυξης του δυσκολο-διαγνωσμένου υδροκεφάλου.
Στις περιπτώσεις αυτές, είναι προτιμότερο να θεωρούμε εκ πρωίμου ότι υφίσταται το δίδυμο εξάρτησης π.χ. χρόνιου αλκοολισμού και κάποιου βαθμού υδροκεφάλου, έτσι ώστε να υπάρχει συγκεκριμένη υπόνοια διάγνωσης, άρα και ανάλογη προετοιμασία διαγνωστικής διαδικασίας.
Σε αυτά τα περιστατικά, ιδιαίτερη βοήθεια είναι το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα. Πρόκειται για μια ανώδυνη, αναίμακτη και εύκολα διαχωριζόμενη διαγνωστική διαδικασία μέτρησης των δυναμικών του εγκεφάλου.
Αυτή μας δίνει την δυνατότητα, με μια ή επανειλημμένες εφαρμογές, της πρώιμης εντόπισης της αύξησης της ενδοκρανιακής πίεσης, που είναι ένα από τα πρώιμα στοιχεία συμπτωματολογίας υδροκέφαλου σε αλκοολικούς.
Η εντόπιση του προβλήματος με αυτόν τον τρόπο στα πρώιμα στάδια του υδροκέφαλου δίνει την δυνατότητα και της εύκολης αντιμετώπισής του.

Ο εθισμός είναι πολυπαραγοντικός. Γενετική προδιάθεση, περιβάλλον, οικογενειακές καταστάσεις, ακραίες συμπεριφορές είναι μερικοί από τους παράγοντες. Ο λόγος της πολυπαραγοντικής δομής του εθισμού έχει να κάνει και με το γεγονός ότι η βάση του αποτελείται από σύνθετες εγκεφαλικές λειτουργίες που συμμετέχουν ομάδες γονιδίων.
Ένας ουσιαστικός παράγοντας, όμως, είναι και η ηλικία. Είναι γνωστό ότι οι νέοι είναι επιρρεπείς στον εθισμό, περισσότερο από τους μεσήλικες. Γενικά, στη νεαρή ηλικία και ενώ ο εγκέφαλος αναπτύσσεται, εάν υπάρχει προδιάθεση, με τις ουσίες αλλάζει η λειτουργία του και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τον εθισμό και την εξάρτηση της ενηλικίωσης. Το χασίς, το αλκοόλ, τα φάρμακα και η κοκαΐνη είναι οι πιο επικίνδυνες ουσίες για τον εθισμό στη νεαρή ηλικία.
Όπως δείχνουν στατιστικές στις αγγλοσαξονικές χώρες, το 44% των νέων καπνιστών μέχρι τα 18 χρόνια παραμένουν καπνιστές εφ’ όρου ζωής. Το 45% που καταναλώνουν αλκοόλ στα 13 χρόνια τους, παραμένουν αλκοολικοί. Το 60% που κάνουν χρήση κοκαΐνης μέχρι τα 15 έτη παραμένουν εθισμένοι.
οι αριθμοί είναι τρομακτικοί και δείχνουν μία τάση επιδημίας και κλιμάκωση σε μια κοινωνία εξαρτώμενων. Πρέπει η αντίδραση να είναι άμεση και αποτελεσματική. Ιατρική βοήθεια σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η μόνη ουσιώδης και επαρκής λύση. Για αυτό το λόγο, γονείς, κρατικοί και κοινωνικοί παράγοντες πρέπει να αντιδρούν άμεσα σε αυτές τις περιπτώσεις και να οδηγούν εθισμένους νέους σε ειδικές ιατρικές μονάδες για θεραπεία και συμβουλή.

Ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς αστυνομικών μυθιστορημάτων, ο Κόναν Ντόιλ, αυτός που εφηύρε και παρουσίασε τον Σέρλοκ Χολμς, αναπτύσσει κατά τη διάρκεια των αφηγήσεών του τις επιδράσεις της κοκαΐνης στον εγκέφαλο. Βάζει τον ήρωά του και διάσημο ντέντεκτιβ κάθε τόσο να χρησιμοποιεί μια γραμμή κοκαΐνη προκειμένου να αναπτύξει τη δραστηριότητα στα εγκεφαλικά του κύτταρα για να ανακαλύψει τους δολοφόνους και τους εγκληματίες που αναζητούσε. Για την εποχή εκείνη ήτα ακόμα άγνωστο αν η κοκαΐνη αποτελεί φάρμακο, αναλγητικό ή ναρκωτικό. Οπωσδήποτε, όμως, δεν ήταν εκτός νόμου.
Με αυτή την πλευρά αξίζει να δούμε ότι ο συγγραφέας έχει κάνει αξιοσημείωτες παρατηρήσεις, οι οποίες, δυστυχώς, ποτέ δεν ελήφθησαν από τους γιατρούς υπόψη. Άφησε, όμως, το στίγμα του σε παγκόσμια κλίμακα κάνοντας γνωστό ένα ναρκωτικό, το οποίο είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο. Στην τελευταία επανέκδοση των έργων του Ντόιλ με τον Σέρλοκ Χολμς υπάρχουν και χαρακτηριστικές εικόνες από το Σίδνευ Πάτζετ, όπου κατά το κινέζικο «μια εικόνα, χίλιες λέξεις», δείχνει τον ήρωα των μυθιστορημάτων υπό την επίδραση της κοκαΐνης (εικόνα- ο Σέρλοκ Χολμς μετά τη χρήση κοκαΐνης).