NEURO-TALKS / ΝΕΥΡΟ-ΔΙΑΛΟΓΟΙ

ΗΔΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟ 415π.Χ. Ο ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ ΠΡΩΤΟΣ ΠΕΡΙΕΓΡΑΨΕ ΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ, ΠΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΟΤΙ ΗΤΑΝ ΜΑΛΛΟΝ ΓΡΙΠΗ.
Οι επιδημίες σαφώς δεν είναι κάτι καινούριο, υπάρχει ιστορία, γνωρίζουμε ότι πάρα πολλές φορές, σχεδόν καταλυτικά, επέδρασαν σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού της γης μειώνοντάς το μέχρι και το 1/3.
Ο Ιπποκράτης ήδη από τα συμπτώματα της νόσου μπόρεσε και περιέγραψε μια επιδημία σαν αυτή της γρίπης, χωρίς φυσικά να γνωρίζει το αίτιο. Βέβαια, από τότε μέχρι σήμερα η διαφορά δεν είναι μεγάλη.
Στην ουσία ναι μεν ξέρουμε τα συμπτώματα των επιδημιών, και ιδιαίτερα αυτής της γρίπης, δεν γνωρίζουμε, όμως, την αιτία, ή υποθέτουμε ή το πολύ-πολύ, τώρα τελευταία με την πρόοδο της ψηφιακής τεχνολογίας, φτάσαμε στο σημείο να μπορούμε να τυποποιήσουμε την σχέση του ενός ιού με του άλλου.
Όσον αφορά την αρχειοθέτησή τους και τυποποίησή τους βασιζόμαστε ακόμη στα κλινικά κριτήρια του Ιπποκράτη, βάζοντας, βέβαια, ενδιάμεσα και τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τη ροή της ιστορίας. Εκείνο που μας διδάσκει η ιστορία από τότε μέχρι σήμερα είναι ότι ουσιαστικά ο τρόπος αντιμετώπισης δεν είναι καινούριος.
Κάνοντας έναν ιστορικό κύκλο μέσα στους αιώνες βλέπουμε ότι αυτό που κατά καιρούς χρησιμοποίησαν οι άνθρωποι σαν όπλο για τις ιιικές επιδημίες ή για κάθε είδους επιδημίες δεν ήταν τίποτα περισσότερο από την υγιεινή. Νερό και φωτιά.
Δηλαδή, έκαιγαν τα απομεινάρια της επιδημίας (πτώματα, αντικείμενα) και μετά όλα τα καθάριζαν και πλένονταν οι ίδιοι με το νερό και απέφευγαν την επαφή.
Έτσι, καταπολεμήθηκαν όλες οι μεγάλες επιδημίες και επέζησε το ανθρώπινο γένος, που ήταν προορισμένο να εξαφανιστεί από αυτές.
Από εκεί και πέρα, η ιστορία της ανθρωπότητας βασίζεται στην εξέλιξή της και στην ευφυΐα του ανθρώπου να αντιμετωπίζει τις επιδημίες ρυθμίζοντας την ζωή του με τον τρόπο που πρέπει.
Κανόνες υγιεινής, κανόνες συμπεριφοράς, κανόνες ύπνου, σειρά φαρμάκων κτλ. είναι τα όπλα που χρησιμοποιούνται σήμερα για τις επιδημίες. Μα το κυριότερο από όλα, είναι η αποφυγή της επαφής.
Και αυτό δεν ξεκινάει από κανένα μεγάλο ερευνητικό εργαστήριο, αλλά, μόνο από την εμπειρία ότι πρέπει να αποφεύγουμε αυτό που μας μολύνει και μας καταστρέφει. Αυτό είναι πάρα πολύ απλό.

ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΑΝ ΥΠΟΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ.
Πριν από 100 περίπου χρόνια κάπου στα παρθένα δάση του Καμερούν ένας κυνηγός σκοτώνει ένα πίθηκο. Ως γνωστόν, στα μέρη εκείνα οι πίθηκοι είναι περιζήτητο κυνήγι για το κρέας τους.
Καθώς, λοιπόν, ο κυνηγός επεξεργάζεται το σκοτωμένο θήραμά του, κόβεται με την ίδια λεπίδα που τον γδέρνει στο χέρι του. έτσι, το αίμα του πιθήκου από την ανοιχτή πληγή αναμειγνύεται με το αίμα του κυνηγού και του μεταφέρει όλα τα μικρόβια που περιέχει.
Έτσι, λοιπόν, οι ιοί του πιθήκου βρίσκουν έναν νέο ξενιστή. Κάτι παρόμοιο έχει γίνει άπειρες φορές, όμως, αυτή τη φορά ένας ιός από τον πίθηκο στο αίμα του ανθρώπου – κυνηγού προκαλεί μία από τις μεγαλύτερες επιδημίες και καταστροφές.
Στο αίμα του πιθήκου η παρουσία του ιού αυτού δεν ενοχλεί, τον κοντινότερο, όμως, συγγενή του, τον άνθρωπο, τον σκοτώνει. Έτσι, έγινε 50 χρόνια αργότερα στην Αφρική, όταν για πρώτη φορά το 1959 στην επαρχία της Κινσάσας εμφανίστηκε η επιδημία παρόμοια του AIDS.
Όταν πλέον τιτλοποιήθηκε οριστικά στα ιατρικά εργαστήρια του Λος Άντζελες το 1981, είκοσι χρόνια δηλαδή αργότερα, είχε ξεσπάσει η θύελλα.
Έτσι, λοιπόν, σήμερα, 100 χρόνια μετά τον πρώτο κυνηγό, έχουμε πάνω από 60 εκατομμύρια φορείς του AIDS. Περίπου δε 25 εκατομμύρια (άνδρες –γυναίκες –παιδιά) είναι ήδη νεκροί από τον ιό, και ακόμη δε γνωρίζουμε τις διαστάσεις της επιδημίας.
Η μυθοπλασία αυτή έχει στόχο να καταλάβει ο αναγνώστης την ανάγκη της έγκαιρης έρευνας και της προληπτικής, ή ακόμα και προφητικής, στάσης, που πρέπει να έχουμε απέναντι στους ιούς.
Ας σκεφτούμε αν, αντί για 70 χρόνια αργότερα, άρχιζε αμέσως η έρευνα, πόσα θύματα θα γλύτωναν.

ΣΤΑ ΛΕΓΟΜΕΝΑ «HOT SPOTS», ΟΠΟΥ ΖΩΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΥΝΥΠΑΡΧΟΥΝ, ΕΚΕΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΔΗΜΙΕΣ.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η Αφρική –και κυρίως, οι περιοχές της κεντρικής Αφρικής, όπου οι άνθρωποι τρέφονται κατά κόρον από «bushmeat», όπως πίθηκοι και άλλα κυνήγια-, η Κίνα –η πατρίδα της νόσου των πουλερικών και του SARS, όπου πτηνά, χοιρινά και άλλα κατοικίδια ζούνε σε ελάχιστους χώρους καθημερινά με τους εκεί κατοίκους ανταλάσσοντας χιλιάδες ιούς, που μεταλλάσσονται με ραγδαία ταχύτητα. Το ίδιο συμβαίνει σε Λάος, Μαδαγασκάρη, Μαλαισία και Ινδία. Εκεί, δηλαδή, που υπάρχει στρατιά από ιούς και ελάχιστοι γιατροί.
Είναι πλέον γεγονός ότι οι επιδημίες έχουν σαφείς εστίες «Hot Spots», αλλά, πλέον παγκόσμια επέκταση. Η γνώση αυτής της κατάστασης οδηγεί στην σκέψη της απόλυτης ανάγκης μιας έγκαιρης έρευνας για πλήρη γνώση των ιών, πριν ξεσπάει η επιδημία.
Ήδη αυτή η σκέψη έχει γίνει πραγματικότητα. Ερευνητές επιχορηγούμενοι από τεχνολογικές εταιρείες βρίσκονται στα «καυτά πεδία» ανάπτυξης των ιών και με συνεχείς αναλύσεις, κατηγοριοποιήσεις και πειράματα μελετούν τις συμπεριφορές των ιών και προσδιορίζουν όλες τις πιθανές αντιδράσεις τους και ιδιαίτερα, ότι αφορά την «επικοινωνία» μεταξύ ζώων και ανθρώπων.
Από ότι φαίνεται, ένας έγκυρος προσδιορισμός και ταυτοποίηση του ιού στα πρώτα στάδια, γνωρίζοντας την «παθογενή» συμπεριφορά του, δίνει τεράστια περιθώρια έγκυρης διάγνωσης και λήψης προληπτικών μέτρων.
Πέρα από αυτό, παρέχει χρόνο, έχοντας γίνει πλέον οι σχετικές αναγνωρίσεις, να βρεθούν και να δοθούν τα σωστά φάρμακα.