NEURO-TALKS / ΝΕΥΡΟ-ΔΙΑΛΟΓΟΙ

Τόσο η σκλήρυνση κατά πλάκας, όσο και η σχιζοφρένεια έχουν πάρα πολύ χαρακτηριστικές συμπτωματολογίες και ελάχιστα κοινά σημεία επαφής. Είναι κλινικά «αυτόνομα» νοσήματα και πολύ δύσκολα μπορεί η συμπτωματολογία του ενός να υπερκαλύψει αυτή του άλλου.
Συνήθως, η συζήτηση προκύπτει για αυτόν τον συνδυασμό όταν έχουμε ασθενείς που εμφανίζουν ταυτόχρονα κλινικά σημεία και από τις δύο αρρώστιες και τότε η ερώτηση που απομένει, και κατά κύριο λόγο επεξεργάζεται από το ιατρικό προσωπικό, είναι ποιο από τα δύο νοσήματα εμφανίστηκε χρονικά πρώτο.
Ο λόγος που τίθεται αυτή η ερώτηση είναι κυρίως θεραπευτικής σημασίας, για να γνωρίζει ο γιατρός λογικά με ποια αγωγή θα αρχίσει πρώτα. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις για την συνύπαρξη των δύο νοσημάτων.
Πριν μια δεκαετία είχε καταστεί δυνατόν στο ιατρείο μας η συγκέντρωση αρκετών περιστατικών που παρουσίαζαν και τα δύο νοσήματα ταυτόχρονα και έχρηζαν επίσης ταυτόχρονης αγωγής.
Όπως ήταν αναμενόμενο, η σχιζοφρένεια αντιμετωπίστηκε θεραπευτικά με αντιψυχωτικά φάρμακα, ενώ στη σκλήρυνση κατά πλάκας επιμείναμε με μια ανοσοκατασταλτική θεραπεία, που ήταν τότε της μόδας (μιτοξανδρόνη).
Όντως η δράση της αντιψυχωτικής αγωγής, όσο καιρό αφέθηκε μόνη της, έφερε ελάχιστα αποτελέσματα. Αντίθετα με τη χορήγηση της ανοσοκαταστολής, τα κλινικά αποτελέσματα στην σκλήρυνση κατά πλάκας ήταν θεαματικά, όμως, ταυτόχρονα υποχώρησαν επίσης γρήγορα και τα αντιψυχωτικά συμπτώματα.
Σε ορισμένους ασθενείς υποχώρησε μάλιστα η σχιζοφρενική συμπτωματολογία τελείως, έτσι που να μπορεί κανείς να θεωρήσει ότι ήταν αποτέλεσμα της ανοσορρυθμιστικής αγωγής.
Οι έρευνες και σε αυτό το γκρουπ των ασθενών και σε άλλους με παρόμοια ψυχολογία συνεχίστηκαν για τα επόμενα χρόνια έως και τώρα, όπου πραγματικά αποτελέσματα παραμένουν σταθερά, έτσι που να μπορεί κανείς να υποθέσει ότι στην σχιζοφρένεια σίγουρα υπάρχει και μια αυτοάνοση ρίζα στην παθογένεια της.
Άλλωστε, και στην πλειάδα των περιστατικών είχαμε υφέσεις και εξάρσεις, δηλαδή μια ημιτονοειδή πορεία που παρουσιάζουν όλα τα αυτοάνοσα νοσήματα.
Θεωρώ, λοιπόν, ότι με αυτή τη μακρά εμπειρία στην διάγνωση και θεραπεία των δύο αυτών νοσημάτων, όντως υπάρχει μια παθογενής αλληλοκάλυψη και μια κοινή ρίζα αυτοάνοσου χαρακτήρα, η οποία πρέπει να τύχει ανάλογης αντιμετώπισης.

Gongresso Internazionale – NEW TRENDS IN SCHIZOPHRENIA, TEN YEARS LATER – Bologna 6-9 Aprile, 1998

ΘΕΩΡΟΥΜΕ ΑΞΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΤΟ 2001 ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ MEETING ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΤΟΝ ΙΟΥΝΙΟ ΤΟΥ 2002, ΔΙΟΤΙ ΤΟ ΕΙΔΑΜΕ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟ ΑΡΚΕΤΕΣ ΦΟΡΕΣ, ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΥΠΟΨΗ.
Η νόσος του Hashimoto τα τελευταία 20 χρόνια έχει αποκτήσει τεράστιο ενδιαφέρον, λόγω της ραγδαίας αύξησης των περιστατικών της που παρατηρούνται στον κόσμο. Η διάγνωσή της είναι εύκολη, με τον εντοπισμό των αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων και τη βιοψία.
Στην προκειμένη περίπτωση, το ενδιαφέρον του πράγματος έγκειται στο γεγονός της εντόπισης ενός ασθενούς με γνωστό προ τετραετίας νόσημα Hashimoto, ο οποίος ξαφνικά παρουσίασε και μια συμπτωματολογία πλάγιας αμυοτροφικής σκλήρυνσης (νόσος Σαρκό).
Οι επιμελημένες νευρολογικές εξετάσεις, συμπεριλαμβανομένων και όλων των νευροφυσιολογικών τεστ, που χρειάζονται για αυτές τις περιπτώσεις, πιστοποίησαν χωρίς καμία αμφιβολία την ύπαρξη της πλάγιας αμυοτροφικής σκλήρυνσης παράλληλα με τη νόσο του Hashimoto.
Άξιο αναφορά επίσης είναι ότι, κατά την περίοδο που παρουσιάστηκε η πλάγια αμυοτροφική σκλήρυνση, είχαμε μια χαρακτηριστική επιδείνωση της νόσου του Hashimoto, με ταυτόχρονη άνοδο όλων εκείνων των ανάλογων διαγνωστικών εργαστηριακών ευρημάτων.
Επειδή δε η κατάσταση του ασθενούς χειροτέρευε ραγδαία, ακολούθησε μια συντονισμένη ανοσορρυθμιστική θεραπεία, κυρίως για την αντιμετώπιση της ασθένειας του Hashimoto.
Τα αποτελέσματα όντως ήταν θεαματικά για αρκετό χρονικό διάστημα, αλλά το θεαματικότερο υπήρξε η σαφής υποχώρηση της συμπτωματολογίας της πλάγιας αμυοτροφικής σκλήρυνσης, μέσω της θεραπείας που προοριζόταν για τη νόσο του Hashimoto.
Αυτό δείχνει ότι και σε αυτήν την περίπτωση είχαμε μια κοινή παθολογική ρίζα, που ασφαλώς ήταν ανοσολογικής προέλευσης. Επειδή δε το Hashimoto είναι κάτι συνηθισμένο, και όχι επικίνδυνο, σε αντίθεση με την πλάγια αμυοτροφική σκλήρυνση, πρέπει πάντοτε να ελέγχουμε και τις δύο περιπτώσεις σαν μια νέα θεραπευτική δυνατότητα.

Δημοσιευμένο στο : abstract book of the 12th Meeting of the European Neurology Society, Berlin, Germany 22-26 June 2002

ΣΗΜΕΡΑ ΠΙΑ Η ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΤΙΔΑ ΤΟΥ HASHIMOTO ΔΙΑΓΙΓΝΩΣΚΕΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ Η ΥΠΟΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ.
Θυμάμαι περίπου 30 χρόνια πριν, τέλος ‘70 και αρχές ’80, που η διάγνωση της θυρεοειδίτιδας του Hashimoto ήταν κάτι εξωτικό, που μόλις το διαπίστωνε ένα νευρολογικό team, το δημοσίευε σαν μια παγκόσμια «ανακάλυψη».
Χαρακτηριστικά θυμάμαι κάτι από την προσωπική μου εμπειρία: μια παχύσαρκη νεαρή κυρία, που έπασχε από ημικρανίες με αύρα και πολλαπλούς πόνους σε διάφορα σημεία του σώματος, όπου διάφορα νεύρα περνούσαν μέσα από στενά κανάλια οστών, π.χ. καρπιαίο σωλήνα ,μεταταρσαλγία κτλ. Η γυναίκα έμεινε στην κλινική πάνω από τρεις μήνες, όπου στην κυριολεξία με τα τότε μέσα, διερευνήθηκε ό,τι ήταν δυνατόν.
Αυτή η διαγνωστική οδύσσεια, που στην κυριολεξία παρέδιδε ένα σωρό παθολογικά στοιχεία για όλες τις δυνατές νευρολογικές ασθένειες, δεν μπορούσε να μπει σε ένα καλούπι.
Μετά από μεγάλη ταλαιπωρία και αφού η υπευθυνότητα σαν υποψία έπεφτε σε μεγάλο ποσοστό στην θυρεοειδίτιδα, ξεκίνησε μια μάχη για τον προσδιορισμό των αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων και της βιοψίας που θα πιστοποιούσε την νόσο.
Εδώ θα πρέπει να κάνουμε μια παρένθεση και να σημειώσουμε ότι στις αρχές του ‘80 αυτού του είδους οι εξετάσεις ήταν «υψηλή ραπτική» και γίνονταν μόνο σε πολύ λίγα ινστιτούτα.
Πράγματι, ύστερα από αρκετό καιρό και μεγάλη διαγνωστική ταλαιπωρία, πιστοποιήθηκε η νόσος του Hashimoto και επιχειρήθηκε μια ανοσορρυθμιστική θεραπεία με συνοδεία στεροειδών. Τα αποτελέσματα ήταν θεαματικά και η υποχώρηση όλων των ενοχλημάτων σε πολύ μεγάλο μέρος εντυπωσιακή.
Τόσο εντυπωσιακή, που εντυπωσιαστήκαμε και εμείς ως θεράποντες γιατροί και δημοσιεύσαμε αυτό το περιστατικό σε ιατρικό περιοδικό. Με αυτή τη διαδικασία μάθαμε τότε ότι επρόκειτο σε παγκόσμιο επίπεδο για την ένατη αυτή περίπτωση που είχε ανακοινωθεί.
Βέβαια, σήμερα, και ιδιαίτερα μετά το Τσέρνομπιλ, κάθε 10ος Έλληνας παρουσιάζει υπόνοια Hashimoto και τα περιφερειακά εργαστήρια είναι σε θέση να εκτελέσουν όλες τις εξετάσεις για να πιστοποιηθεί η διάγνωση και να μπει η θεραπεία.

Δημοσιευμένο στο περιοδικό Nervenarzt, 1984, 55: 549-551