NEURO-TALKS / ΝΕΥΡΟ-ΔΙΑΛΟΓΟΙ

Η ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΕΧΕΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΕ ΟΤΙ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΩΡΟ.
Πρόκειται για μορφή σωματικών ψευδαισθήσεων όπου αποτελούν κυρίως διαταραχές και ψευδαισθήσεις της κίνησης του σώματος.
Σε αυτήν κυριαρχεί εσφαλμένη εντύπωση ότι μετακινείται το σώμα στον χώρο, πέφτει στο κενό ή αιωρείται.
Η όλη αυτή κατάσταση της λαθεμένης εκτίμησης της σωματικής εικόνας μπορεί να συνυπάρχει με την λανθασμένη αντίληψη του σχήματος, του μεγέθους, των οργάνων, των άκρων και του ιδίου του σώματος.
Πρόκειται δηλαδή για αυτού του είδους τις ψυχώσεις που τις ονομάζουμε συναισθητικές ψυχώσεις και έχουνε σχέση τόσο και με το συναίσθημα όσο και με την σχέση του σώματος στον χώρο.
Για αυτά υπάρχει υπόθεση ότι ευθύνονται συγκεκριμένες εγκεφαλικές βλάβες οι οποίες δημιουργούν αυτές τις ψευδαισθήσεις.

ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΟΥΝ ΤΗΝ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΙΚΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΕ ΑΔΙΕΞΟΔΟ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΑΥΤΗ Η ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ.
Ο σχιζοφρενής ασθενής έχοντας μια ιδιαίτερα μεγάλη ευαισθησία στο φως και στην ένταση των ήχων δηλαδή σε δύο σημαντικούς παράγοντες που χαρακτηρίζουν την καθημερινότητα τείνει συνεχώς να τους υποβαθμίζει και να αντιλαμβάνεται όλο το περιβάλλον σε δύο ουσιαστικές διαστάσεις.
Έχουμε δηλαδή μια έκπτωση της ικανότητας της εκτίμησης στο βάθος με αποτέλεσμα να έχει μια επίπεδη αντίληψη για αυτό που γίνεται και έτσι να δημιουργούνται κατά την λειτουργία της αντίληψης οι διάφορες διαταραχές χαρακτηριζόμενες ως ψευδαισθήσεις.
Ακουστικές, οπτικές αλλά και οσφρητικές. Ο συνδυασμός όλων αυτών των ειδών δείχνει επίμαχα την ένταση της σχιζοφρένειας και την στάθμη της αρχόμενης αναγκαστικής θεραπείας.

ΟΙ ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΑΚΡΩΣ ΒΑΣΑΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΜΠΤΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗΝ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ. Ο ΙΔΙΟΣ ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΟΤΙ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΑΛΗΘΕΙΕΣ
Ας φανταστούμε ότι δεχόμαστε ένα τηλέφωνο και ακούμε μια γυναικεία άγνωστη φωνή που μπορεί να είναι η γραμματέας από το διπλανό δωμάτιο ή μια κυρία στον απέναντι τηλεφωνικό θάλαμο που βλέπουμε.
Επειδή αυτό δεν ενδιαφέρει δεν κάνουμε και ιδιαίτερη προσπάθεια να εντοπίσουμε ή να φανταστούμε που είναι αυτή η οποία μας τηλεφωνεί.
Σε έναν ασθενή με σχιζοφρένεια μπορούμε να παρουσιάσουμε την ψευδαίσθηση με παρόμοιο τρόπο. Αυτή η μία φωνή δεν μπορεί να καταλάβει εάν η φωνή προέρχεται από το εσωτερικό το δικό του, προκειμένου από τον εγκέφαλο του στην περίπτωση του παραδείγματος δηλαδή από την γραμματέα ή αν προέρχεται από έξω από κάποιο τρίτο πρόσωπο όπως η κυρία στον τηλεφωνικό θάλαμο.
Η περιγραφή είναι λίγο απλοϊκή αλλά είναι ακριβώς έτσι, κάνει σαφή την διαχωριστική γραμμή μεταξύ πραγματικότητας και αλήθειας την οποία ο σχιζοφρενής δεν μπορεί να ξεχωρίσει με αποτέλεσμα να δέχεται η ότι ακούει δύο φωνές ή ότι είναι μέσα από το κεφάλι του η φωνή ή ακόμη υφίσταται και η δυνατότητα να την έχει φανταστεί.
Συνεπώς και μόνο η σκέψη του διαχωρισμού και μόνο η μη παραδοχή της ψευδαίσθησης σαν αλήθεια είναι για αυτόν βασανιστικό και διευρύνει την ψύχωση του.

ΕΝΑΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΘΕΣΗ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ ΕΑΝ Η ΠΑΡΑΙΣΘΗΣΗ ΠΟΥ ΖΕΙ ΥΦΙΣΤΑΤΑΙ Η ΟΧΙ. Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΠΟΥ ΖΕΙ ΜΙΑ ΠΑΡΑΙΣΘΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΙΑΣ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΙΚΗΣ ΨΥΧΩΣΗΣ ΜΟΙΑΖΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΤΟΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ Η ΟΠΟΙΑ ΓΥΡΙΖΕΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΕΙ ΠΩΣ ΔΕΝ ΤΟ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ
Δεν έχει δηλαδή την ανάλογη απόσταση από την αφετηρία ώστε να καταλάβει ότι περιστρέφεται κάτι γύρω του.
Ο ασθενής που υφίσταται την ψύχωση αδυνατεί ο εγκέφαλος του να καταλογίσει στο σωστό κανάλι την αλήθεια. Ο λόγος που αυτό είναι ότι στην υφιστάμενη υπερδόση ντοπαμίνης προκαλούνται «αναφλέξεις κάποιων νευρικών κυττάρων εντός του κεντρικού νευρικού συστήματος οι οποίες οδηγούνε τον εγκέφαλο να εκλαμβάνει σαν γεγονότα όχι αληθινά περιστατικά. Δηλαδή ο ίδιος ο εγκέφαλος με την δραστηριότητά του προκαλεί κάποιες καταστάσεις που αναγκάζει τον εαυτό του να τις εκλάβει ως αληθινές.
Δεν μπορεί να δώσει την εξήγηση πως αυτές οι «εκρήξεις» της ντοπαμίνης προήλθαν και από πού.
Για να το πούμε ακόμη πιο απλά ο σχιζοφρενής που περιγράφει τις ψευδαισθήσεις του και τις ζει και τις πιστεύει.
Άρα σαν κάποιος που είναι σε απόσταση από αυτόν και τον εξετάζει ή θέλει να γνωρίζει την κατάστασή του πρέπει πάντα να ξεκινάει από το γεγονός ότι ο ασθενής πιστεύει αυτά που λέει.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΓΡΗΓΟΡΟΤΕΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ο ΧΩΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΛΥΤΑ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΣ.
Με την έννοια του «PLUS» ή αλλιώς και παραγωγική ψύχωση όπως ήταν παλιά γνωστό, αναφερόμαστε στην κατάσταση εκείνη την οποία οι υγιείς επί του ασθενούς είναι αδύνατον να την παρακολουθήσουν.
Δηλαδή πρόκειται για τα συνηθισμένα καθημερινά γεγονότα με κάτι επιπλέον «συν» («plus»), είναι και αυτό το οποίο αναφέρεται στις εξής διαταραχές.
Σε διαταραχές της σκέψης, σε γενικευμένη ένταση με ανησυχία και επιθετικότητα, σε παρανοειδής ιδέες και παρανοϊκές αντιλήψεις, σε παραισθήσεις και ψευδαισθήσεις, σε διαταραχές του «εγώ» και την αίσθηση ξένων επιρροών.
Όλα αυτά τα συμπτώματα δεν πρέπει να λαμβάνουν χώρα ταυτόχρονα αλλά μπορούν το ένα να φέρνει το άλλο, γενικά όμως μιλάμε για μια κατάσταση «plus» όταν έχουμε τουλάχιστον δύο από αυτά.
Είναι πάρα πολύ σημαντικό να ξέρουμε να διακρίνουμε αυτή την συμπτωματολογία, να την αντιμετωπίζουμε και να την καταγράφουμε έγκαιρα ώστε με την παρακολούθηση της πορείας του ασθενούς να ξέρουμε τι έχει προκύψει μετά από την αγωγή ή τι έχει ελαττωθεί.

ΕΝΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΟ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ Ο ΓΙΑΤΡΟΣ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΒΓΑΛΕΙ ΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΕΑΝ Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΑΙΣΘΑΝΕΤΑΙ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ
Στο σχήμα 1 φαίνεται μια ίδια εικόνα σε δύο διαφορετικές ερμηνείες. Στο σημείο Α είναι όπως την βλέπει ο υγιής και στο σημείο Β όπως την αντιλαμβάνεται ο σχιζοφρενής ασθενής.
Στην εικόνα Α αποτυπώνεται μια συνηθισμένη κατάσταση της καθημερινότητας με ένα αυτοκίνητο με γεμάτο πόρτ-μπαγκάζ παρκαρισμένο μπροστά από ένα αστικό σπίτι.
Στην εικόνα Β το ίδιο σκηνικό αποτυπωμένο όμως με τρόπο όπως το αντιλαμβάνεται ένας σχιζοφρενής ασθενής.
Την αντέννα της τηλεόρασης στην κορυφή του σπιτιού την αντιλαμβάνεται σαν αντέννα ραντάρ, την αντέννα του αυτοκινήτου σαν αντέννα εκπομπής, το κιβώτιο στο πορτ-μπαγκάζ του αυτοκινήτου έχει την αίσθηση ότι βλέπει ένα φέρετρο, και τον καπνό που βγαίνει από την καμινάδα πιθανόν να έχει την αίσθηση ότι πρόκειται για την αποτέφρωση κάποιου νεκρού.
Το κουτί που φαίνεται στο παράθυρο ο ίδιος το αντιλαμβάνεται σαν μια κάμερα παρακολούθησης. Πρέπει βέβαια να ειπωθεί ότι η ερμηνεία αυτή είναι τελείως αυθαίρετη αλλά ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα όταν αναφέρεται στην παρανοϊκή επεξεργασία της σκέψης ενός ασθενούς με σχιζοφρένεια.
Κατά κανόνα στην αρχή της ασθένειας αντιλαμβάνονται οι ασθενείς αυτή την ένταση ανάμεσα στις δύο πραγματικότητες που ζουν και αυτό τους κάνει να αισθάνονται ανήσυχα αμήχανα και να ζητάνε βοήθεια.
Τους πέφτει πολύ δύσκολο να ξεχωρίσουν τι είναι πραγματικό και τι δεν είναι.
Όταν εγκατασταθεί η ψύχωση πλήρως τότε κυριαρχούνται οι ασθενείς από τις παρανοϊκές ιδέες και δεν μπορούν να κάνουν καμία διαφοροποίηση πλέον. Πιστεύουν ακράδαντα το μείγμα το οποίο φαντάζονται και αυτό το περιγράφουν οι γιατροί σαν την απόλυτα παρανοϊκή αντίληψη. Είναι ακριβώς το σημείο που η ψύχωση βρίσκεται στην κορύφωσή της.

ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ Η ΔΙΑΦΟΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΟΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΑΛΗΡΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΔΥΣΚΟΛΗ. ΔΙΟΤΙ ΤΟ ΕΝΑ ΜΠΟΡΕΙ ΑΡΚΕΤΕΣ ΦΟΡΕΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Η «ΕΙΣΑΓΩΓΗ» ΓΙΑ ΤΟ ΑΛΛΟ.Η άνοια προσβάλει νοητικές λειτουργίες, την συμπεριφορά και την προσωπικότητα. Το παραλήρημα που και αυτό είναι προϊόν εγκεφαλικής δυσλειτουργίας εκφράζει μια διαταραχή του επιπέδου συνείδησης.Το ταραγμένο επίπεδο συνείδησης φέρνει μια υπερδιέγερση του νευροφυτικού συστήματος με χαρακτηριστικές ψευδαισθήσεις και υπερκινητική συμπεριφορά.
Ακριβώς αυτά τα δύο σημεία κάνουν την διαφορά ανάμεσα στα δύο νοσήματα.
Δεν γίνεται να υπάρχουν από την αρχή όλα μαζί τα συμπτώματα των δύο ασθενειών μαζί. Αυτό συμβαίνει μόνο στα προχωρημένα στάδια, ορισμένες φορές.
Ο διαχωρισμός τους είναι δύσκολος και μπορεί να γίνει μόνο από ειδικό γιατρό.

ΟΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΟΛΛΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΟΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΚΑΙΡΟ.
Η φωνή σαν έκφραση του λόγου είναι το κύριο εργαλείο επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων. Αποτελεί, όμως, πολλές φορές και ένα προϊόν ψευδαίσθησης, όντας μια αντίληψη που δεν ανταποκρίνεται σε αληθινό ερέθισμα.
Στην ψυχιατρική η ακουστική ψευδαίσθηση αποτελεί ένα στοιχείο σαφώς ψυχωτικού χαρακτήρα, εφόσον προέρχεται σε άτομα σε κατάσταση εγρήγορσης. Μπορεί, όμως, να είναι και μια φυσιολογική κατάσταση, όταν το άτομο βρίσκεται σε ένα στάδιο χαλάρωσης μεταξύ εγρήγορσης και ύπνου, όπου δε μπορεί ακριβώς να ξεχωρίσει τη γνησιότητα ενός ερεθισμού ή όχι. Τότε μιλάμε για υπναγωγικές ψευδαισθήσεις και στην περίπτωση αυτή δεχόμαστε ότι είναι μια φυσιολογική αντίδραση.
Στις παθολογικές περιπτώσεις των φωνών, που προέρχονται «μέσα από το μυαλό», το περιεχόμενο μπορεί να είναι κραυγές, τριγμοί, στριγκλιές, υψηλοί τόνοι και ολοκληρωμένος λόγος.
Η εμφάνιση τέτοιων ψυχιατρικών αποκλίσεων μπορεί να οφείλεται ακόμη και σε διεγερτικά φάρμακα, ναρκωτικά, αμφεταμίνες, εγκεφαλικές βλάβες, εγκεφαλικά οιδήματα ή επιληψίες, ακόμα και σε εκφυλιστικά νοσήματα τύπου αλτσχάιμερ.
Όσο κι αν φανεί περίεργο, παρά την τεράστια πρόοδο των ψυχοφαρμάκων, μέχρι στιγμής δεν έχει βρεθεί ουσιαστική τελεσίδικη βοήθεια για τις περιπτώσεις αυτές. Απλώς η μέχρι τώρα εντύπωση είναι ότι οι πάσχοντες από ακουστικές ψευδαισθήσεις χωρίζονται ουσιαστικά σε δύο μεγάλες ομάδες, σε αυτούς που μπορούν και ανταπεξέρχονται κοινωνικά του προβλήματός τους και σε αυτούς που δε μπορούν.
Κατά κανόνα, η φαρμακευτική αγωγή βοηθάει στην καθυπόταξη των ακουστικών ψευδαισθήσεων, αλλά, για να είναι επιτυχής, χρειάζεται χρόνο, συνεργασία και κυρίως, υψηλή διαγνωστική και κλινική εμπειρία από τη μεριά του θεράποντος γιατρού.
Το ευχάριστο πλέον είναι ότι οι ήδη πάσχοντες από ακουστικές ψευδαισθήσεις άρχισαν να οργανώνονται σε ομάδες αυτοβοήθειας. Μια από αυτές ίδρυσε δια νόμου στη Βρετανία και ένα διαδικτυακό τόπο με το όνομα Intervoice. Μέσω αυτού επιχειρούν οι ίδιοι ασθενείς, με βάση τη γνωστική θεραπεία, μιλώντας ο ένας με τον άλλον ή και με ειδικούς, να μαζέψουν τη γνωστική εμπειρία που χρειάζεται, προκειμένου να δαμάσουν το βάσανο των ψευδαισθήσεων, που πολλές φορές είναι ισχυρό και συνοδεύεται από επιθέσεις πανικού.
Μερικές από τις τυπικές συμβουλές είναι να ακούν μουσική την ώρα που ενοχλούνται από τις φωνές ή να τις περιορίζουν σε ορισμένα χρονικά διαστήματα, ακόμη δε να τις «ωθούν» σε ένα όσο γίνεται πιο λογοφανή διάλογο.
Η ουσία είναι πως χρειάζονται όλες αυτές οι επιπρόσθετες ενέργειες και δραστηριοποιήσεις για την αντιμετώπιση των παθολογικών αυτών καταστάσεων, οι οποίες σε στιγμές έντασης και κρίσεων αυξάνονται ραγδαία. Διότι κάθε ψυχολογική και ψυχιατρική απόκλιση, και ιδιαίτερα το φαινόμενο των ψυχώσεων με τις ακουστικές ψευδαισθήσεις, εν κατακλείδι είναι προϊόν ψυχικής πίεσης, από όποια μεριά κι αν έρχεται.

ΟΙ ΠΑΡΑΝΟΪΚΕΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΕΕΣ ΣΤΗ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΕΧΟΥΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ
Σε ότι αφορά πολιτιστική κληρονομιά και ψυχιατρική, η σημερινή Γερμανία έχει μια άκρως ενδιαφέρουσα ιδιαιτερότητα. Παρ’ όλο ότι είναι μια εθνική οντότητα, δύο τμήματα του πληθυσμού της έζησαν σε διαφορετικά θρησκευτικά «στρατόπεδα». Το ένα στην τότε Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας σε ένα καθεστώς αθεϊσμού και το άλλο στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας κάτω από τη βαριά θρησκευτική επήρεια καθολικών και προτεσταντών. Μετά την επανένωση, η ενιαία πλέον ψυχιατρική εταιρεία της Γερμανίας εξετάζοντας το μέγα θέμα της σχιζοφρένειας, είδε ότι σε «βαθειά» καθολικές περιοχές, όπως στη Βαυαρία, οι παρανοειδείς ιδέες και οι ψευδαισθήσεις θρησκευτικού περιεχομένου, όπου οι άνθρωποι ισχυρίζονται ότι μιλάνε με το Θεό ή τους μιλά ο Θεός κλπ, είδαν σύντομα ότι βρίσκονταν στους μισούς και πλέον σχιζοφρενείς. Έτσι, θεωρείτο αυτό, δηλαδή, οι παρανοειδείς θρησκευτικές ιδέες, σαν κυρίως σύμπτωμα της σχιζοφρένειας. Αντίθετα, στην περιοχή του τότε Κομμουνιστικού Βερολίνου έν
α πολύ μικρό ποσοστό παρουσίαζε τις ιδέες αυτές, γεγονός πολύ σημαντικό, διότι το τότε κομμουνιστικό σύστημα καταπίεζε έντονα τη θρησκευτική δραστηριότητα. Σε αντίθεση, στις περιοχές αυτές υπήρχε μεγάλο ποσοστό παρανοϊκών ιδεών σε ότι αφορά την επιρροή από μυστηριώδεις δυνάμεις, μυστικές υπηρεσίες, μαγικές και μεταφυσικές υπάρξεις.
Το συμπέρασμα είναι ότι οι παρανοϊκές ιδέες θρησκευτικού περιεχομένου δεν αποτελούν παθολογικό στοιχείο σχιζοφρενικού χαρακτήρα, αλλά είναι έκφραση περισσότερο διδαχής και πολιτισμικού περιεχομένου. Βλέπουμε, λοιπόν, από το παράδειγμα αυτό, πόσο βαθιά επηρεάζουν εξωτερικοί πολιτιστικοί παράγοντες και τις διάφορες μορφές ψυχασθένειας. Γεγονός που πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη σε ότι αφορά την προέλευση σχιζοφρενών ασθενών.